Mîrîtiya Mezin a Lîtvanyayê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Mîrîtiya Mezin a Lîtvanyayê

Великое князство Литовское sla
Wielkie Księstwo Litewskie pl


1236 — 1569
Komara Lîtvanî-Polonî

Grunwald Pogoń czerwona.svg Pahonia - Пагоня, Grand Duchy of Lithuania COA (1575) cut.png
Al Nîşan

Lithuanian state in 13-15th centuries.png

Agahiyên gelemperî
 Rêveberî Keyanî
 Paytext Vilnius
 Ziman Lîtvanî, Latînî, Ukraynî, Belarûsî
 Ol {{{ol}}}
 TBH {{{tbh}}}
 TBH/sal {{{tbh kes}}}
 Dirav {{{dirav}}}
 Dem {{{dem}}}
 Nîşana înternetê {{{nîşana înternetê}}}
 Kd. telefonê {{{koda telefonê}}}
 {{{agahîgelemp1 sernav}}} {{{agahîgelemp1}}}
 {{{agahîgelemp2 sernav}}} {{{agahîgelemp2}}}
 {{{agahîgelemp3 sernav}}} {{{agahîgelemp3}}}
 {{{agahîgelemp4 sernav}}} {{{agahîgelemp4}}}
 {{{agahîgelemp5 sernav}}} {{{agahîgelemp5}}}

Gelhe
{{{gelhe}}}
{{{gelhe2}}}
{{{gelhe3}}}
{{{gelhe4}}}
{{{gelhe5}}}

Rûerd
{{{rûerd}}}
{{{rûerd2}}}
{{{rûerd3}}}
{{{rûerd4}}}
{{{rûerd5}}}

Dîrok û bûyer
 1'ê tîrmehê 1569 Yekîtiya Lublînê
{{{bûyer2}}}
{{{bûyer3}}}
{{{bûyer4}}}
{{{bûyer5}}}
{{{bûyer6}}}
{{{bûyer7}}}
{{{bûyer8}}}
{{{bûyer9}}}
{{{bûyer10}}}
{{{bûyer11}}}
{{{bûyer12}}}

Serwerî
   Key
 1236 - 1263 Mîndaugas
{{{serokA2}}}
{{{serokA3}}}
{{{serokA4}}}
{{{serokA5}}}
{{{serokA6}}}
   {{{sernav serokB}}}
{{{serokB1}}}
{{{serokB2}}}
{{{serokB3}}}
{{{serokB4}}}
{{{serokB5}}}
   {{{sernav serokC}}}
{{{serokC1}}}
{{{serokC2}}}
{{{serokC3}}}
{{{serokC4}}}
{{{serokC5}}}
   {{{sernav serokD}}}
{{{serokD1}}}
{{{serokD2}}}
{{{serokD3}}}
{{{serokD4}}}
{{{serokD5}}}
   {{{sernav serokE}}}
{{{serokE1}}}
{{{serokE2}}}
{{{serokE3}}}
{{{serokE4}}}
{{{serokE5}}}
{{{serokE6}}}
{{{serokE7}}}
{{{serokE8}}}
{{{serokE9}}}

Karîna qanûndanînê
{{{perleman}}}
{{{perleman1}}}
{{{perleman2}}}
{{{perleman3}}}
{{{perleman4}}}
{{{perleman5}}}

Ya paşê
Komara Lîtvanî-Polonî Komara Lîtvanî-Polonî

Mîrîtiya Mezin a Lîtvanyayê (lîtvanî: Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, lîtvaniya berê: Didi Kunigiste Letuvos, îngilîzî: Grand Duchy of Lithuania, latînî: Magnus Ducatus Lituaniæ, polonî: Wielkie Księstwo Litewskie, rûsî: Великое Княжество Литовское) dewleteke rojhilatî û navrastî ya Ewropa ku ji sedsala dozdemîn/sêzdemîn ta sedsala hijdemîn berdewam bûye. Ji aliyê Lîtvaniyan ve hatiye damezrandin. Di sedsala panzdemîn gihişte mezintirîn tixûbên xwe û wê demê dewleta herî mezin ya Ewropa bû. Navê 'Mîrîtiya Mezin' di dawiya keyîtiya Gedimînas de hat binavkirin. Di dema kurê Gedimînas, Algîrdas de mîrîtî bêhtir fireh bû, ji dema desthilatdariya hemû keyan ku mîrîtî di bin destê wan de bû. Piştî desthilatdariya Algîrdas, Jogaila rûpeleke nû di dîroka Lîtvaniyan de vekir bi Yekîtiya Kreva (1386). Bi vê yekbûyîne Keyaniya Polonyayê û mîrîtî bûn dewleteke hevbeş. Bi vê yekîtiyê di bin desthilatiya qral/key Vytautas de dewlet di Şerê Grunwald'ê de biserket. Lê piştî mirina Vytautas nakokî di navbera her du gelan de derket û jev veqetîn. Di sala 1569 de careke dî her du gel bûn yek (Komara Lîtvanî-Polonî) bi Yekîtiya Lublînê. Di vê federasyonê de Lîtvanî xwedî zagon, artêş û gencîneya xwe bi xwe bûn.[1] Di maweya federasyonê de Mîrîtiya Lîtvanî tevlî gelek şeran bû. Bo mînak Şerê Lîvonî, Şerê Bakurî û yên din. Ev federasyon di sala 1795'an de ji aliyê împeratoriya Rûsan, Prûsya û Avûstûrya ve hate hilweşandin.

Mîrîtiya Mezin a Lîtvanyayê bi Komara Lîtvanî-Polonî re 1635

Çavkanî[biguherîne]

  1. Daniel. Z Stone, A History of East Central Europe, p.52

Girêdanên derve[biguherîne]