Ekberê Mezin

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Ekberê Mezin
Emperor Akbar the Great.jpg
Navê rastî
جلال‌الدین مُحمَّد اکبر Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Jidayikbûn 15 çiriya pêşîn 1542 Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Umarkot Fort Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Mirin 13 çiriya pêşîn 1605 Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Fatehpur Sikri Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Sedema mirinê Dîzanterî li ser wîkîdaneyê biguherînê(Sedemên sirûştî)
Cihê goristanê Tomb of Akbar the Great Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Meqam
  • Mughal emperor (1556–1605) Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Hevjîn
  • Mariam uz-Zamani
  • Ruqaiya Sultan Begum
  • Salima Sultan Begum (1561–) Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Zarok
  • Jahangir
  • Prince Murad
  • Prince Daniyal
  • Aram Banu Begum
  • Khanum Sultan Begum
  • Shakr-un-Nissa Begum Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Dê û bav
  • Humayun Li ser Wîkîdaneyê biguherînê (bav)
  • Hamida Banu Begum Li ser Wîkîdaneyê biguherînê (dê)
Malbat Timurid dynasty Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
biguherîne - Wîkîdaneyê biguherîneBelge

Celaledîn Mihemed Ekber (bi farisî: ابو الفتح جلال الدين محمد اكبر‎) an Ekberê Mezin (bi farisî: اکبر اعظم‎, lat. Akbar-i-azam, jdb. 15ê çiriya pêşîn a 1542an, m. 15ê çiriya pêşîn a 1605an ) yek ji padîşah‎ên Hindistanê ku bi eslê xwe mongol bû.

Piştî bavê xwe Nesredîn Mihemed Humayûn di salên 1556 - 1605 de desthilatdarî kiriye. Di dema xwe de gelek reforman di artêşa Împeratoriya Mongolî ya Hindî de pêk tîne. Bo mînak fîlan bikartîne. Bi xwe kesekî nexwandî bûye, ango xwandin û nivîsandinê nedizanîbûye lê li ser fîlozofiya wê demê lêkolîn kiriye. Di nava olan de gorî xwe nermiyeke avakiriye.

Ekbar, di warê bac, îdareya hikûmetê û dadmendiyê de jî gelek reform pêk aniye. Di sala 1562î de bi navê Mohur dirav derxistiye. Li dijî zewaca bi zarokan re, leyîstikên bi berdêla diravî, neheqiyên li jinên bî, xwefirotina jinan hwd derketiye û bandora zagonan li ser jiyanê bilindkiriye. Wî jî wekî hemî desthilatdarên tirk û mongol hez ji zimanê farsî kiriye.

Ekberê Mezin gelek avahiyên bêhempa daye çêkirin. Wî ji zanîstiyê, muzîkê, fîlozofiyê hezkiriye. Mirov dikare bêje, ew gihîştiye nêrîneke taybet bo xwe.

Ekber li ser Çemê Ganga
Celaledîn Mihemed Ekber

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]