Heyder Letîfiyan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Heyder Letîfiyan
HEYDARLATIFIYAN01.jpg
Navê rastî
حیدرقلی لطیفیان Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Jidayikbûn1879 Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Mirin16 kanûna pêşîn 1915 Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
HevwelatîÎran Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Zarok
  • Rahmatollah Latifiyan Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Xizm
  • Ali Latifiyan
  • Mohammad Hossein Latifiyan Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêreBelge

Heyder Gholî Letîfiyan (bi farisî : حیدر قلی لطیفیان ) (1879 - m. 16'ê berfanbarê 1915 ) jî bi navê Heyder Letîfiyan (bi farisî : حیدر لطیفیان ) tê nasîn, Alîgirê Şoreşa Destûrî ya Farisî û Partiya Demokrat a Îranê bû.

Jîyan[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Pabendbûna destûra bingehîn[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Ciwaniya wî hevdem bû bi kuştina Nasereddîn Şahê Qacar re, piştî wê jî paytext rastî gelek guhertinan hat. Niştecihên nêzî paytextê jî wek îraniyên din beşdarî geşedanên mezin ên Îranê bûn.[1][2][3]

Hikûmeta koçberan[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Rûsya wê demê cîranê bakurê Îranê bû û di serdema Qacaran de bi Îranê re gelek şer kir. Hêzên Îngîlîz li başûr û başûrê rojhilatê Îranê bi dagîrkirina beşekî ji axa Îranê ji bo parastina berjewendiyên xwe, nerazîbûna îraniyan tehrîk kirin. Ji ber vê yekê tê gotin ku îraniyan nefreteke xurt ji karkerên madenê re hebû.

Şerê Dawî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

“... Artêşa Rûsyayê ji aliyekî ve digihêje gundê Kolmê (bajarokê Fecrê, Nesimşehr ), ku dikeve navbera rêya Robat Kerîm û Tehranê, [4]

Û şervanên herêmê ji sê aliyan ve dorpêçkirî ne. Rûsan ji kîlometreyekê dûrî herêmê dest bi bombebaranê dikin. Lê her kes sax dimîne. Lê danê êvarê siwarên piyade yên rûsî nêzîkî hev bûn û şerê şûr dest pê kir û piştî şerekî bi xwîn 70 kes hatin kuştin. . Hesen Ezam Qudsî (Azam El-Wozra) di berga yekem a bîranînên xwe de bi navê “Bîranînên Min an Ronahîkirina Dîroka Sed Salî” nivîsiye.[5]

Heyder Letîfiyan jî weke hevalên xwe yên din şehîd bû. Li gorî kevneşopiya gelê herêmê, Rûsan bi jêkirina serê miriyan, naskirina cenazeyan zehmet kirin. Cenazeyê Heyder Letîfiyan ku li bakurê gundê Vahan Abadê hatibû veşartin, tenê bi cil û bergên wî hat naskirin. (Niha ji Balafirgeha Navneteweyî ya Tehranê kîlometreyek dûr e).[6]

Binêre Jî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. Abrahamitan, Yervand (1998). Iran between two revolutions [ایران بین دو انقلاب]. Wergêr: Gol Mohammadi, Ahmad; Fattahi Walilaei, Mohammad Ebrahim. Tehran, Iran: Ney Publishing. ISBN 978-964-312-363-5.
  2. Mosavi Nia, Mohammad Taghi (çiriya paşîn 2006). "The emergence of secret parties and associations in the constitutional revolution". Political-Economic Ettelaat (227): 147.
  3. Namvar, Rahim (1958). The history of the constitutional revolution (Tarikhe Enghelaab Mashrooteh) (bi farisî). Tehran, Iran: Chapar.
  4. Makki, Hossein (1990). Memories (Khaterat) (bi farisî) (Çapa 1st). Tehran, Iran: Elmi. r. 130.
  5. Azam Qudsi, Hasan. My Memory (bi farisî). Tehran: Hasan Morsel Vand.
  6. توسط (29 tebax 2021). "وهن آباد". ادرس (bi farisî). Roja wergirtinê: 3 îlon 2022.