Manuel Noriega

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search


Manuel Noriega
Manuel Antonio Noriega
Manuel Noriega mug shot.jpg
Piştî Mugshotê radestî Hêzên Amerîkan
Jînenîgarî
Jidayikbûn
Manuel Antonio Noriega Moreno

11ê sibata 1934an(1934-02-11)
Panama (Bajar), Panama
Mirin29ê gulana 2017an (83 salî)
Panama (Bajar), Panama
Sedema mirinêKomplîkasyona ji nojdariya mêjî
HevjînFelicidad Sieiro de Noriega
Zarok3
PerwerdeDibistana Leşkerî ya Chorrillos
Dibistana Amerîkayê
Herî zêde Rêberê Rizgariya Neteweyî[1]
'
15 Kanun 1983 – 20 Kanun 1989
PêşvehatMeqam hat afirandin
PaşvehatMeqam hat rakirin
Rêberê Leşkerî ya Panama
'
12 tebax 1983 – 20 Kanun 1989
SerokRicardo de la Espriella
Jorge Illueca
Nicolás Ardito Barletta Vallarino
Eric Arturo Delvalle
Manuel Solís
Francisco Rodríguez
PêşvehatRubén Darío Paredes
PaşvehatMeqam hat rakirin
Xizmetên leşkeriyê
Pabendî Panama Panama
ŞaxCoat of arms of Panama.svg Hêzên Parastina Panamayê
Salên xizmetê1967–1990
PayeUS-O10 insignia.svg Giştî
FermandarîHêzên Parastina Panamayê
biguherîneBelge

Manuel Antonio Noriega Moreno (Bilêvkirina spanî: [maˈnwel noˈɾjeɣa]; 11 sibat 1934 – 29 gulan 2017) siyasetmedarekî Panamaniyan û efserê leşkerî bû. Ew dîktatorê leşkerî ya Panamayê ji salên 1983 heta 1989'an de bû, dema ku ew desthilatê ji aliyê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê di dema dagirkirina Panamayê de hate rakirin.[2]

Ji salên 1950'an heta demeke kin berî dagirkirina Amerîkayê, Noriega ji nêzîk ve bi Ajansa Navendî ya Saloxgeriyê (CIA) ya Amerîkayê re kar dikir. Noriega yek ji çavkaniyên ewlekariyê herî bi nirxa CIA de, herwiha yek ji navbêra seretayî ji bo çekên qaçax, alavên leşkerî û ne qedera peretî piştevaniya hêzên kontrgerîla li seranserî Navendî û Amerîkaya Başûr bû.

Noriega jî sereke ya trafîkerê kokaînê, tiştekî ku Pîşesaziya Îstîxbarata Amerîkayê ve xwe ji bo salên agahdarbûnê bû, lê ji ber bikêrhatina xwe ji bo operasyonên leşkerî yên sergirtiyan, wan destûra li Amerîkaya Latîn dane.[3][4]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. Gilboa, Eytan. "The Panama Invasion Revisited: Lessons for the Use of Force in the Post Cold War Era". Political Science Quarterly. 110 (4): 539. doi:10.2307/2151883. Archived from the original on April 12, 2012. Retrieved July 1, 2011.
  2. Serrill, Michael S. (January 24, 2001). "Panama Noriega's Money Machine". Time. Archived from the original on June 2, 2013. Retrieved May 30, 2017. {{cite journal}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  3. Ghosh, Bobby. "Who's Who on the CIA Payroll". Time.
  4. Tisdall, Simon (April 28, 2010). "Why Manuel Noriega became America's most wanted". The Guardian. London.