Philipp Reis

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Philipp Reis
JPReis.jpg
Jidayikbûn
Johann Philipp Reis

7ê kanûna paşîn a 1834an
EsilAlman
PîşeFizîknas , dahêner
biguhêreBelge

Johann Philipp Reis (jdb. 7ê kanûna paşîn 1834 li Gelnhausen ; m. 14ê kanûna paşîn 1874 li Friedrichsdorf ) fîzîknas û dahênerekî alman bû. Bi pêşkeftina yekem alava xebitandinê[1] ya ji bo veguheztina dengan bi xetên karebayî, ew wekî pêşengê navendî yê têlefonê tê hesibandin.Di pêvajoya vê pêşveçûnê de, Reis denggira têkiliyê jî dahênand û di sala 1861an de alava xwe da navê telefonê, ku piştre di qada navneteweyî de hate pejirandin.[2]


Jiyana wî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Philipp Reis kurê hemwelatiyê Gelnhausen û nanpêj Karl Sigismund Reis (1807-1843) û Marie Katharine bi navê keçiktiyê Glöckner (1813-1835) hate cîhanê û wekî protestanê - lûterî hat noqkirin. Diya wî salek piştî zayîna wî mir û bavê xwe di sala 1843an de winda kir.Ji ber mirina zû ya dêûbav, kirîvê wî yê noqkirinê ku Philipp Bremer (1808-1863) ku pêşnavê wî danibûn Reis ji bo sêwiyê wek berdevkê sêwî hate ragihandin. Reis hat ba dapîra xwe Susanne Maria Fischer (1769-1847) û li dibistana giştî ya Gelnhausenê xwend. Di sala 1845an de ji bajarê zayîna xwe derket û çû li Friedrichsdorf a Hessenê.Li wir ew xwendekarê Enstîtuya Louis Frédéric Garnier bû, pêşiyê Dibistana Philipp Reis ya îroyîn, heta ku ew bû 14 salî. Paşê li Frankfurt am Main xwendekarê Enstîtuya Hasselê bû.

Di 1ê adara 1850an de, Reis dest bi perwerdehiya bazirganî li firoşgeha berhemên gon a frankfurtî Johann Friedrich Beyerbach kir û beşdarî dibistanek bazirganî bû.Ji bilî perwerdeya xwe ya pîşeyî, wî li pêşdibistanek polîteknîkî û li Komeleya Fîzîkî ya li Frankfurt am Main, ku ew di sala 1851an de bû endamê wê, xwendina zanistên xwezayî domand.Di destpêka sala 1852an de, Reis ramanên lêkolînê li ser veguheztina dengî bi karanîna elektrîkê girt.

Reis piştî leşkeriya xwe di sala 1855an de li gel nêçîrvanên Hessenê li Kasselê, çû serdanên cuda yên xwendinê.Paşê dîsa li Frankfurtê xwendina zanistên xwezayî domand û xwest li Heidelbergê dest bi perwerdehiya mamostetiyê bike.

Mala jidayikbûnê li Friedrichsdorfê ku niha mûzexane ye .

Di 1858 de, di dema mayîna li Friedrichsdorfê de, Reis ji aliyê birêveber Garnier wekî mamosteyê fransî, fîzîk, bîrkarî û kîmyayê li enstîtuya kurên xwe karek wergirt.

Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. Werner Rammert: Technik aus soziologischer Perspektive, Westdeutscher Verlag, Opladen, 1993, ISBN 3-531-12421-8 , r. 249.
  2. Nature Vol. 140 No. 3535,31ê tîrmeha 1937an, r. 188