Pira Kerçê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Pira Kerçê
Pira Krîmê
Крымский мост 13 сентября 2019 года (1).jpg
Pira Kerçê di sala 2019
Koordînat45°18′31″Bk 36°30′22″Rh / 45.3086°Bk 36.5061°Rh / 45.3086; 36.5061
Tora OS[1]
XaçTengava Kerçê: (Kanala Kerç–Yenîkale, Girava Tûzlayê, Mayîna Tûzla Spit)
CîhKerç, Krîm û Taman, Rûsya
DestpêkSibat 2016[lower-alpha 1]
Dawî
  • Avrêl 2018 (pira rê)
  • Berfanbar 2019 (pira rêhesinê)
Navê fermîКрымский мост
XwedîHikûmeta Rûsyayê[1]
Taybetmendî
ŞêwekirinRêhesina dualî ya pira kemerê
Dirêjahiya tevahî
  • Pira rêhesinê: 181 km (112+12 mi)
  • Pira rê: 169 km (105 mi)
Kûrahiya avêJi 9 m (30 ft)[2]
Riya kişandinê227 metres (745 ft)[3]
Vekirina jêrîn35 m[4]
Taybetmendiyên rêwîtiyê
Hej. rêç4
Rêça pîvînPîvana Rûsî
Dîrok
ŞêwekarEnstitutiya Giprostroymost – Saint Petersburg[5]
AvakerStroygazmontazh
Lêçûna avakirinê₽227.92 trîlyon (US$3.7 trîlyon)[6]
Vebû
Vebûye
  • 15 gulanê 2018 (pira rê)
  • 23 berfanbarê 2019 (pira rêhesinê)
Ji nûve avakirin
Îstatîstîk
Trafîka rojane15,000 wesayît[9]
Bihaya derbasbûnêTune[10]
Cîh

Pira Krîmê (bi [[Zimanê Şablon:ISO 639 navê rûsî|Şablon:ISO 639 navê rûsî]]: Крымский мост, Krimskî most, bi ûkraynî: Кримський міст, Kryms'kyy mist an jî Керченський міст, Kerchens'kyy mist) jî wekî Pira Tengava Kerçê an Pira Kerçê tê gotin, cotek pirên dualî ye. Pir bi çar-şop ji bo ajotina wesayîtan e û du-şop ji bo trên û rêhesinê ye, ku li Tengava Kerçê di navbera Nîvgirava Taman a Krasnodar Kraiyê ya Rûsya û nîvgirava Kerçê ya Krîmê ye. Pir ji aliyê Federasyona Rûsyayê ve piştî dagirkirina Krîmê ya destpêka Şerê Rus-Ûkraynayê di sala 2014an de hate çêkirin. Lêçûna pirê 227,92 ₽ mîlyar (3,7 $ mîlyar)[11] û dirêjahiya wê 19 km (12 mi) e, ew dike pira herî dirêj a Ewropayê[12][13] û dirêjtirîn pira heta niha ji aliyê Rûsyayê ve hate çêkirin.[14] [lower-alpha 4] Ji xeynî veguhestinê, Rûsyayê dixwest ku pirê piştgirî bide îdîayên xwe yên Krîmê.[17]

Teqîna di sala 2022an de[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Di 8ê çiriya pêşîn a 2022an de, li ser pirê teqînek mezin rû da, parçeyên beşa riya girêdayî Krîmê hilweşiya û bû sedema agirgirtina hin vagonên tankerên neftên li ser beşa trenê. Serokê Konseya Dewletê ya Krîmê Vladîmîr Konstantînov diyar kir ku teqîn bi êrîşa Ûkraynayê hatiye kirin. Trafîka tixûbdar piştî demek kurt li ser xetên mayî ji nû ve dest pê kir.[18] [19] [20]

Şewe[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Pira Krîmê li ser mora posteyê di sala 2018an ya Rûsyayê

Piştî dagirkirinê, karbidestên rûsî vebijarkên cûrbecûr ji bo girêdana Krîmê ya ser axa rûsî re lênêrîn, ku di nav de tunelekî û dawiyê de li ser pirekê rûniştin.

Pira Tengava Kerçê di navbera Nîvgirava Taman a Krasnodar Krai û Nîvgirava Kerçê ya Krîmê de derbas dibe.[lower-alpha 5]

Di pêşnûmeya biryara hikûmeta Rûsyayê ya 1ê îlonê 2014an de, hat xwestin ku pira çar riyên trafîka wesayîtan û rêhesinê ya du rê hebe.

Avahî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Pevynotên raveker[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. Xeletiya çavkanî: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named constr
  2. Di 16 gulanê 2018an de ji bo trafîka ne-kamyonan vebû[7] û di 1 cotmehê ji bo kamyonan[8]
  3. Di 25 berfanbarê 2019an de ji bo seyrûsefera rêwiyan û di 30 pûşperê 2020an de ji bo trênên barkêş vebû
  4. It is also often considered to be the longest bridge in Russia,[15] but this applies only to de facto Russian territory, including Crimea, since most of the bridge is in the (Autonomous) Republic of Crimea. The Taman–Tuzla Spit part, in undisputed Russian territory, is only 45 kilometres (28 mi) long,[16] shorter than the President Bridge in Ulyanovsk Oblast (5.825 km or 3.619 mi 857 yd).
  5. Russian-annexed,[21][22] mostly internationally recognised as part of Ukraine.[23][24]

Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. "О проекте". Ji orîjînalê di 7 tebax 2020 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 17 gulan 2018.
  2. "Началось возведение свайных фундаментов Керченского моста". 10 adar 2016.
  3. "Проектировщик моста в Крым – РБК: 'Мы нашли оптимальное решение'". РБК. Roja wergirtinê: 16 gulan 2018.
  4. "О проекте". Ji orîjînalê di 7 tebax 2020 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 17 gulan 2018.
  5. "Проектировщиком моста в Крым стал петербургский 'Гипростроймост'" (bi rusî). 6 nîsan 2015. Roja wergirtinê: 7 kanûna pêşîn 2019.
  6. "Строительство моста через Керченский пролив. Съемка с коптера". РИА Новости Крым. 22 gulan 2017.
  7. "Автодорожная часть Крымского моста открылась для движения автомобилей". ТАСС (bi rusî). Roja wergirtinê: 16 gulan 2018.
  8. "Крыму начало везти". Коммерсантъ. Roja wergirtinê: 17 çiriya pêşîn 2019. Крымский мост 1 октября стал доступен для движения грузового транспорта.
  9. "Названа средняя загрузка Крымского моста: 15 тысяч машин в сутки". 6 çiriya paşîn 2019.
  10. "Сколько будет стоить проезд по Крымскому мосту? КерчьИНФО – новости Керчи". 12 gulan 2018. Ji orîjînalê di 19 kanûna pêşîn 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 17 gulan 2018.
  11. "Controversial Russia-Crimea bridge opens". BBC News (bi îngilîzî). 15 gulan 2018. Roja wergirtinê: 8 çiriya pêşîn 2022.
  12. Hodge, Nathan. "Russia's bridge to Crimea: A metaphor for the Putin era". CNN. Roja wergirtinê: 17 gulan 2018.
  13. "Putin inaugurates bridge by driving a truck across to seized peninsula Crimea". ABC News (bi îngilîzî). 15 gulan 2018. Roja wergirtinê: 17 gulan 2018.
  14. "Russia pushes back 'Putin's bridge' to annexed Crimea by a year". Reuters (bi îngilîzî). 13 nîsan 2016. Roja wergirtinê: 28 çiriya paşîn 2019.
  15. "Bridge connects Crimea to Russia, and Putin to a Tsarist dream". South China Morning Post (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 17 gulan 2018.
  16. "Завершено сооружение пролетов Крымского моста под автодорогу". РИА Новости Крым (bi rusî). 20 kanûna pêşîn 2017. Roja wergirtinê: 27 gulan 2019.
  17. "Russia Makes Bold Move to Try to Solidify Control Over Crimea". The Daily Signal. 18 gulan 2018. Roja wergirtinê: 28 çiriya paşîn 2019.
  18. Bachega, Hugo; Jackson, Patrick (10 çiriya pêşîn 2022). "Crimea bridge partly reopens after huge explosion - Russia". BBC News. Roja wergirtinê: 10 çiriya pêşîn 2022.
  19. Ritchie, Hannah; Lister, Tim; Pennington, Josh (8 çiriya pêşîn 2022). "Massive blast cripples parts of Crimea-Russia bridge, in blow to Putin's war effort". CNN.
  20. Adams, Paul (8 çiriya pêşîn 2022). "Crimean bridge: Excitement and fear in Ukraine after bridge blast". BBC News.
  21. Roth, Andrew (15 gulan 2018). "Putin opens 12-mile bridge between Crimea and Russian mainland" (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 19 îlon 2018.
  22. Stolyarov, Gleb. "Trucker Putin opens Russia bridge link with annexed Crimea". U.S. (bi American English). Roja wergirtinê: 19 îlon 2018.
  23. Walker, Shaun (31 tebax 2017). "Russia's bridge link with Crimea moves nearer to completion" (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 19 îlon 2018.
  24. Hodge, Nathan. "Russia's bridge to Crimea: A metaphor for the Putin era". CNN. Roja wergirtinê: 19 îlon 2018. The United States and most other countries have refused to recognize the annexation of Crimea, and sanctions on Russia don't seem likely to be lifted anytime soon.

Girêdanên derve[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]