Ewropa

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Flag of Europe.svg
Herêm 10,180,000 km2 (3,930,000 sq mi)[n] (6'emîn)
Gelhe 742,452,000[n] (2013; 3'emîn)
Tîrbun 72.9/km2 (188/sq mi) (2'emîn)
Demonîm Ewropayî
Welat ~50 welat (û ~5 bi naskirina bi sînor)
Girêdanên wî 4 girêdayî
Ziman ~225 ziman[1]
Demjimêr UTC−1 heta UTC+5
Înternet TLD .eu
Bajarên mezin
Nexşeya Ewropayê
Zimanên ku li Ewropayê tên xeberdan
Ewropa û welatên behra Spî di sala 1097an de.
Diravê hevpar ê Ewropayê Euro (Ewro)

Ewropa (wekî Europa an Ewrûpa jî tê nivîsandin; bi yewnanî: Ευρώπη, Evrópi) parzemînek e. Di mîtolojiya yewnan de Ewropa jî navê prenseseke fenîkî ye ku ji aliyê Zeus ve hat revandin Girîtê. Ewropa dayîka Mînosê ye.

Bêjenasî[biguherîne]

Bêjenasiya peyva "Ewropa" ne diyar e. Çend derfet tên nîqaş kirin:

  • Navê "Ewropa" ji Zimanê Yewnanî tê. Wateya wê "rûya fireh" e. (eurys = fireh, ops = rû)[çavkanî pêwîst e]. Ev etîmolojî bi piranî tê pejirandin.
  • Ewropa ji zimanê erebî an zimaneke din a semîtîk tê. Wateya wê jî "rojava" ye. (zimanê akadî: erebu = rojava)

Dewletên Ewropayê[biguherîne]

Li Ewropa ev dewlet hene:

Welatên din[biguherîne]

Welatin hene nîvî an jê ribek di Ewropa de ye ew evin.

Tirkiye û Kurdistan û Maroko ribek di Ewropa de ye. Maroko bajarek dibe Ewropa û Tirkiye ribeke ji aliyê Îstanbûl û Edrîne de dibe Ewropa û Kurdistan aliyê Adana û Mersin dibe Ewropa.

Dirav (pere)[biguherîne]

Euro navê diravê fermî yê van welatên Ewropayê ye (2011):

Wekîdin Euro li paş dolarên DYA duyemîn diravê ku herî zêde li cihanê danûstendin pê tê kirin.

Bide ber[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]

Wîkîferheng Wîkîferheng: Ewropa – Wate, Etîmolojî, Hevwate, Werger

Gnome-globe.svg Wikimedia-Atlas: Ewropa – Nexşên kevin û cografîk


  1. Language facts – European day of languages, Council of Europe. Retrieved 30 Tîrmeh 2015.
  2. Stenbolê bajarê parzemînê li gedên e, bi navenda bazirganî û wê ya dîrokî û li ser du ji sê a nifûsa derewan li aliyê Ewropayê, û li ser yek ji sisyan ji nifûsa xwe ya li ser aliyê Asyayê ji gedên.