Bernamesaz

Bernamesaz
Bernamesaz
Pîşe; berpirsiyarî ;
	biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre

Bernamesaz nivîskarekî koda çavkaniya komputerê ye ku ji kesên ku dikarin bernamenivîsiya komputerê binivîsin ve tê nivîsandin.

Nasname

Carinan bernamesaz an pozîsyonek kar bi zimanê ku tê bikaranîn an platforma armanc tê destnîşankirin. Bo nimûne, bernamesazekî assembly, pêşdebirê webê.

Dîrok

Kontes û matematîkzanyara brîtanî Ada Lovelace pir caran wekî bernamenûsa komputerê ya yekem tê hesibandin. Wê algorîtmayek nivîsand ku di cotmeha 1842an de hate weşandin, ji bo hesabkirina hejmarên Bernoulli li ser motora analîtîk a Charles Babbage.^[1] Ji ber ku makîne di jiyana wê de nehatibû temamkirin, wê qet algorîtmayê di çalakiyê de tecrûbe nekir.

Di sala 1941ê de, endezyarê sivîl ê alman Konrad Zuse yekem kes bû ku bernameyek li ser kompîturek elektronîkî ya xebatkar, bi bername-kontrolkirî, pêk anî. Ji sala 1943an heta 1945an, li gorî zanyarê komputerê Wolfgang K. Giloi û profesorê jîriya çêkirî Raúl Rojas û yên din, Zuse yekem zimanê bernamesaziyê yê asta bilind, plankalkil, afirand.^[2]

Endamên tîma bernamenûsiyê ya ENIACê ya 1945an ji Kay McNulty, Betty Jennings, Betty Snyder, Marlyn Wescoff, Fran Bilas û Ruth Lichterman pêk tên, ji wê demê ve wekî bernamenûsên komputerê yên profesyonel ên pêşîn têne hesibandin.

Çavkanî

^ Fuegi, J.; Francis, J. (çiriya pêşîn–kanûna pêşîn 2003). "Lovelace & Babbage and the creation of the 1843 'notes'". IEEE Annals of the History of Computing. 25 (4): 16–26. Bibcode:2003IAHC...25d..16F. doi:10.1109/MAHC.2003.1253887.
^ Giloi, Wolfgang K. (1997). "Konrad Zuse's Plankalkül: The First High-Level 'non von Neumann' Programming Language". IEEE Annals of the History of Computing. 19 (2): 17–24. doi:10.1109/85.586068. Ji orîjînalê di 23 adar 2023 de hat arşîvkirin.

[Fuegi-Francis-2003-1] Fuegi, J.; Francis, J. (çiriya pêşîn–kanûna pêşîn 2003). "Lovelace & Babbage and the creation of the 1843 'notes'". IEEE Annals of the History of Computing. 25 (4): 16–26. Bibcode:2003IAHC...25d..16F. doi:10.1109/MAHC.2003.1253887.

[Giloi1997-2] Giloi, Wolfgang K. (1997). "Konrad Zuse's Plankalkül: The First High-Level 'non von Neumann' Programming Language". IEEE Annals of the History of Computing. 19 (2): 17–24. doi:10.1109/85.586068. Ji orîjînalê di 23 adar 2023 de hat arşîvkirin.

[1]

[2]