Kazan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Kazan
Казань
Mertal Al
(Mertal) (Ala)
Kazan (Rûsya)
Kazan
Nexşeya cihan Rûsya
Kargêrî
Welat  Rûsya
Oblast Tataristan
Demografî
Gelhe 1.143.535 (2010[1])
Berbelavî 1865 kes/km²
Erdnîgarî
Rûerd 425.3 km²
Koordînat 55° 47′ 27″ Bakur
      
49° 06′ 52″ Rojhilat
 / 55.79083°Bk 49.11444°Rh / 55.79083; 49.11444
Agahiyên din
Koda postayê 420xxx
Koda telefonê (+7) 843

Kazan (bi tatarî: Казан, Kazan), paytexta Komara Tatarstanê, benderekî mezin li berava çepê ya çemê Volgayê. Yek ji mezintirîn navendên aborî, siyasî, zanistî, perwerdehî, çandî û werzîşî yên Rûsyayê. Kremlîna Kazanê di lîsteya Nirxên cîhanî yên UNESCO'yê de cîh digire. Bajar di fermiyetê de wek paytexta Rûsyayê ya sêyemîn hatiye tomarkirin. Fermî û nefermî wek peytexta federalîzma Rûsyayê û paytexta tatarên cîhanê tê binavkirin. Di sala 2005'an de 1000-saliya bajêr hat pîrozkirin.

Taybetmendiyên fîzîk-cografî yên bajêr[biguherîne]

Wêneya fêzayî ya bajarê Kazanê (NASA)

Erdnîgarî[biguherîne]

Dirêjahiya bajêr ji bakur heta başûr 29 km ye, berahiya ji rojava heta rojhilat 31 km ye. Li rojava, navend û başûrê rojavayê xwe bajar xwe disipêre çemê Volga. Li Kazanê pireyeke ku li ser çemê Volga re derbas dibe, heye. Di nav bajêr re çemê Kazanka derbas dibe û bajar dike du paran. Herdu parên bajêr bi pireyan û xetên metro ve tên girêdan.

Erdê bajêr raste û girî ye. Li navenda bajêr rasteyên bi navê Zabûlaçyê, Prêdkabanyê, Zakabanyê, Arskoyê polê û girên bi navê Kremlyovskî, Marûsovskî, Fêdoseyevskî, Ametyevo, Çiyayê yekemîn û duyemîn û her wek din, hene.

Bajar pirr avî ye, ji derveyî çemên Volga û Kazanka û şaxên wan gelek gol û lîtav hene. Sê golên herî mezin: Kabana jorîn, Kabana navîn û Kabana jêrîn; golên din: gola Lêbyajyê, gola Glûbokoyê, gola Hêşîn, golên sunî: gola Îzûmrûdnoyê, gola Komsomolskoyê û yên din.

Avhewa[biguherîne]

Avhewaya Kazanê kontînental û navîn e. Di taybetmendiyên avhewaya bajêr de qers û germahiyên mezin tune ne, lewma kêm caran çêdibin. Herî pirr ba ji başûr û ji rojava tên. Bilindahiya berfê navîn e, herî pirr di mehên sibat û adarê de berf bilind dibe û digihîje 38 sm. Hejmara rojên sayî, ewrahî û girtî, 40, 169 û 149 e. Meha herî ewrahî mijdar e, yên herî sayî tîrmeh û tebax in. Biharê û payîzê mij çêdibin, di tevahiya salê de mij 16 rojan didomin. Germahiya navîn havînê +17-20°C, zivistanê −12-9°C.

Kazan
Diyagrama avûhewa
R R A A G P T G R K S B
 
 
33
 
−9
−16
 
 
27
 
−8
−15
 
 
27
 
−2
−9
 
 
37
 
9
1
 
 
37
 
19
8
 
 
70
 
23
12
 
 
68
 
25
15
 
 
68
 
23
13
 
 
52
 
16
7
 
 
48
 
7
1
 
 
44
 
−1
−5
 
 
37
 
6
−12
Germahî bi °C, Barîn bi mm
Çavkanî: wetterkontor.de
Germahî û barîna nîvekî ya mehane ji bo Kazan
Rêb. Reş. Ada. Avr. Gul. Pûş. Tîr. Gel. Rez. Kew. Ser. Ber.
Bilindtirîn germahî (°C) -9,0 -8,1 -1,5 9,1 18,7 23,0 24,7 23,0 16,1 6,6 -1,0 6,1 Ø 9
Nimztirîn germahî (°C) -16,4 -15,3 -9,0 0,6 8,0 12,1 14,5 12,5 7,2 0,8 -5,4 -12,3 Ø -0,2
Barîn (mm) 33 27 27 37 37 70 68 68 52 48 44 37 Σ 548
Saetên bi tavik (st/r) 1,6 3,2 4,8 6,8 9,1 9,8 9,4 8,2 5,3 2,7 1,4 1,1 Ø 5,3
Rojên bi baran (r) 10 8 7 7 6 8 9 8 9 11 10 10 Σ 103
Hêwîtî (%) 84 82 81 72 60 65 68 71 75 80 86 84 Ø 75,6
G
e
r
m
a
h
î
-9,0
-16,4
-8,1
-15,3
-1,5
-9,0
9,1
0,6
18,7
8,0
23,0
12,1
24,7
14,5
23,0
12,5
16,1
7,2
6,6
0,8
-1,0
-5,4
6,1
-12,3
Rêb. Reş. Ada. Avr. Gul. Pûş. Tîr. Gel. Rez. Kew. Ser. Ber.
B
a
r
î
n
33
27
27
37
37
70
68
68
52
48
44
37
  Rêb. Reş. Ada. Avr. Gul. Pûş. Tîr. Gel. Rez. Kew. Ser. Ber.


Çavkanî: wetterkontor.de

Çavkanî[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]


55°47′27″Bk 49°06′52″Rh / 55.79083°Bk 49.11444°Rh / 55.79083; 49.11444

Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawan?)