Milazgir

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Milazgird hate beralîkirin)
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Navçeya Milazgirê
Malazgirt
Navçe
Welat Bakurê Kurdistanê
Dûgel Tirkiye
Parêzgeh Mûş
Serbajar Milazgir

Hejmara nahiyan 4 nahiye
Hejmara bajarokan 3 bajarok
Hejmara gundan 75 gund

Gelhe (2008) 60.086[1] kes
Rûerd 1.527[2] km2
Berbelavî 39,3 kes/km2
Bajarê navendî
Koordînat 39°8′46″Bk 42°32′28″Rh / 39.14611°Bk 42.54111°Rh / 39.14611; 42.54111
Gelhe (2008) 20.110 kes
Bilindayî 1.530 m
Koda postayê 49400
Koda telefonê (+90) 436
Nexşeya cihan Tirkiye
Milazgir (Tirkiye)
Milazgir

Milazgir, Milazgird[3] an Kelê[çavkanî pêwîst e] (bi romî: Malazgirt) navçeyeke bajarê Mûşê ye. Di çavkaniyên rojavahiyan de navê Milazgirdê wekî Man(t)zîkert derbas dibe. Ûrartûyan gotine Manavazakert, filehan Manazkert, ereban Manazcîrd/Melazkurd[çavkanî pêwîst e]. Gelê herêmê bi pirranî dibêje Kelê[çavkanî pêwîst e]. Lewra xwedî kelheyeke dîrokî û bêhempa ye. Navçeyeke bajarê Mûşê ye. 137 km dûrê Mûşê ye. Di ber ava Miradê de ye. Di sala 1944´an de bûye belediye.

Nifûsa navendê 23.697 (sala 2000´î) û bi giştî 68.990 e. Firêhî 1534 km² ye û herêm li ser xeta erdhejê dikeve. Di sala 1903´an de erhejeke mezin pêkhatiye. Gel 80% aboriya xwe bi çandinî, xwedîkirina sewalan bi rê ve dibe. Herwekî bazirganî û karkerî jî li herêmê heye. Milazgird di deştê de ye. Bi havînan germ û ziha, zivistanan berfî û sar e.

Li herêmê ji xeynî hûrrî û mîrîtiyên kurdan, ûrartûyan, makedonî, bîzansî, ûrisan, selçûqî, safewî û osmaniyan desthilatî kirine. Piştî şikestina bîzansî koçberên Asyayê pêl bi pêl hatine Kurdistan û Anatolyayê. Dûgela Tirk gelekî nîşaneyên ku hatina wan a Kurdistanê dipesinîne li Milazgirdê çêkiriye. Hersal bi sedema "Vebûna deriyê Kurdistan û Anatolyayê" pîrozbahiyan lidardixe û zarokên dibistanan mecbûrê van çalakiyan dike. Niştecihên herêmê ji xeynî rayedar û memûrên dewletê 100% kurd in. Gorî statîstîkên dûgela Tirk 15% kes tirkî nizanin li herêmê. Lê ev hejmar zêdetir e.

Warên dîrokî[biguherîne]

Pira Keçkê yan pira Keça Qral[biguherîne]

Pira Keçkê 2 km dûrê Milazgirê ye. Bi duheb kevirên wekhev hatiye çêkirin û dizaynkirin. Ev pir bi dirêjahiya xwe 5 mêtro ye, 2 mêtro jî bereyawî ye. Çawa dixwiyê ev pir bi duheb kevirên xweşik û wek hev hatiye çêkirin û gelek bala mirovan dikêşe. Dîroka çêkirina vî pira han baş nayê zanîn lê tê gotin ku di dema împeratoriya Romayê de, hatiye çêkirin. Pir bi hemû zindewariya xwe li piya ye û balkêş e.

Li gorî rêwayetê ji aliyê keça qralê wê demê ve hatiye çêkirin, xet û xalên liser kevirê pirê jî ji aliyê xelkê herêmê ve tê gotin: wekî nîşaneya porê keça qral û şûna pêçiyê wî ye tê şirovekirin.

Pira Xatûnê[biguherîne]

Pira Xatûnê destpêka têketina bajarê Milazgirê de ye. Liser çemê şekrîkê ku diherike çemê Miradê hatiye avakirin. Pira Xatûnê di liser rêya di navbera Milazgir û Kopê de wek eserek dîrokî tê xuyakirin û di dema selçûqiyan de maye. 38 mêtro dirêj e, 7 mêtro jî bibere hê jî ev pir bi awayek çalak tê bikaranîn.

Navdarên Bajêr[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. tuik, 2008
  2. www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=220
  3. Dr. Abdulla Ghafor (2000). Kurdistan: Dabeşî kargêrî terrîtorî (1927-1997). Stockholm.


39°8′46″Bk 42°32′28″Rh / 39.14611°Bk 42.54111°Rh / 39.14611; 42.54111

Navdarên Bajêr[biguherîne]