Tirkiye

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Türkiye Cumhuriyeti
Komara Tirkiyeyê
Alaya Tirkiyeyê
(Ala)
Sirûda netewî: İstiklal Marşı
Sirûda Îstiqlalê

Turkey (orthographic projection).svg
Zimanên fermî Tirkî
Zimanên nefermî Dimilî, kurmancî, lazî, ermenî, erebî, yewnanî, suryanî
Paytext Enqere
39°52′Bk 32°52′Rh / 39.867°Bk 32.867°Rh / 39.867; 32.867
Bajarê mezin Stenbol
Sîstema siyasî Komar
 - Serokkomar
 - Serokwezîr
Abdullah Gül
Recep Tayyip Erdoğan
Rûerd
 - Giştî
 - Av (%)

783.562 km2
1.3
Gelhe
 - Giştî (2012)
 - Berbelavî

75.627.384 kes
92.6 kes/km2
Serxwebûn 29'ê kewçêrê 1923
Dirav Türk Lirası (Lîreya tirkî)
Dem UTC+2
Nîşana înternetê .tr
Koda telefonê +90
Turkey map ku.svg

Tirkiye, Turkiya an jî Komara Tirkiyeyê (navê fermî bi tirkî: Türkiye Cumhuriyeti) an jî weke ku di nav kurdan tê binavkirin Dewleta Romê welatekî Ewropayî-Asyayî ye ku li nîvgizirta Anatoliyayê li başûrê rojavaya Asyayê heta nîvgizirta Balkanê li başûrê rojhilata Ewropayê dikeve ye.

Tixûbên Tirkiyeyê bi heşt welatan re hene: Bulgaristan li bakur rojavayê, Yewnan li rojavayê, Gurcistan li bakur rojhilatê, Ermenistan, Îran û Komara Azerbaycanê li rojhilatê, Îraq û Sûrî li başûr rojhilat û başûrê wê dikevin. Ew bi Deryaya Navîn li başûrê, Deryaya Egeyî li rojavayê û Deryaya Reş li bakurê tê dorpêç kirin. Deryaya Marmara jî li navbera xakên Tirkiyeyê dikeve. Ev derya wekî sînorê parzemîna Ewropayê û Asyayê tê hesibandin û bi vî awayî Tirkiyê welatekê du-parzemînî ye.

Dîrok[biguherîne]

Tirkiye li ser mîrata Împeratoriya Osmanî hatiye avakirin. Mistefa Kemal Atatirk ê ku leşkerekî Osmanî bû, piştî ku ji alî padîşahê Osmanî ve hate peywirkirin derkete gera Anatoliya û êlên kurdan anî ser hev, bi wan re peyman li dar xist.

Komara Tirkiyeyê di 1923'an de hatiye avakirin û serokwezîrê wê yê yekem jî Mistefa Kemal Atatirk e.

Tirkiyeyê 70 salan qedexe kir û di makezagona xwe de destûr neda tu zimanên li ser Anatoliya û Mezopotamyayê.

Ol li Tirkiyeyê[biguherîne]

Derbarê ayîna gelê Tirkiyeyê de 96,1% misilmanên (80% suni û 20% elewî) ne; 0,6% jî xiristiyan û 3,2% ateîst û agnostîk in. [1]

Bajarên Komara Tirkiyeyê[biguherîne]

Galerî[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]