Darcêwî

Darcêwî, akasya (latînî: Acacia) komekê riwekan ji binekoma mimosoideae ya malbata famîleya baqilan e. Tenê li Awistraliyayê 900 heya 1000 cureyên vê komê digihên. Li seranser erdxanê (dinya) 1350-1450 cureyên wê digihên. Ji cihên germ hez dikin.

Pirranî gupikên wan zer, carnan jî sor vedidin. Hin cureyên wê bo xemla baxçeyan tên çandin. Li Bîrmanya û Çînê dara cureyê A.catechu tê kelandin, ji wê bo boyaxkirina bestiran sûd tê wergirtin. Ji A.arabica û A.senegal jî, şîrêz tê çêkirin. Qalikên darcêwiyê di çermvaniyê de tên bikaranîn.

Hin cureyên wê yên li Kurdistanê belavbûyî ye

Darcêwiya zîvzêrkî (acacia dealbata)
Darcêwiya gupikrojkî, dara zanzîbarê, darcêwiya hindî/erebî (acacia arabica)
Darcêwiya şîrêzê, xasheb (acacia senegal)

Cureyên navdar

Navê zanistî	Nav bi kurdî	Têbinî/Agahî
Acacia anegadensis
Acacia aneura	Darcêwiya gupiktirtûlkî
Acacia baileyana	Darcêwiya bêlyanê
Acacia catechu	Darcêwiya gupikbiqat, Kateçû
Acacia collinsii	Darcêwiya serberik
Acacia concinna (Willd.) DC. (Lour.) Merr.		ji Shikakaiyê tê
Acacia cuspidifolia Maslin
Acacia dealbata	Darcêwiya zîvzêrkî
Acacia decurrens (Wendl. f.) Willd.
Acacia erioloba
Acacia farnesiana	Darcêwiya şîrînî
Acacia heterophylla
Acacia karroo	Darcêwiya bixof
Acacia koa	Darcêwiya koa
Acacia ligustrina Meisn.
Acacia longifolia (Andrews) Willd.	Darcêwiya peldirêj
Acacia mearnsii De Wild.	Darcêwiya darreş
Acacia mellifera
Acacia nilotica (L.) Willd. ex Delile	Darcêwiya bêhndar	Syn.: Acacia arabica (Lam.) Willd.
Acacia paradoxa		Syn.: Acacia armata R.Br., Acacia undulata Spin
Acacia pulchella R.Br.
Acacia redolens
Acacia retinodes Schltdl.
Acacia saligna
Acacia senegal
Acacia seyal
Acacia simplicifolia Druce	Darcêwiya awistraliyayî
Acacia tortilis
Acacia xanthophloea

Ev gotara li ser riwekan şitlekê ye. Heke tu bixwazî berfireh bikî pê li biguhêre bike. (Çawa?)