Erdelankî

From Wîkîpediya
Jump to navigation Jump to search

Erdelankî zaravayek Sorankî yo ku bajarê Sineyî û çoşmê ey de yeno qise kerden. Gerçî nîyadayişê raziwanîkî (gramatîk) ra Erdelanî zaravayek Kurdkiya Mîyanîn (Sorankî) yo, labelê ey be Kurdkiya Başûr zî zaf nezdî yo. Hewna zî xeylê elementên kan yên Kurdkî zaravayê Erdelankî de hefzkerdiyê.

Vernameyan[edit]

Erdelankî Sorankiya Hewlêr Kelhûrkî Kurmanckî Kirmanckî Hewramîkî
min min, emin min, mi ez ez emin, min
to to, eto tû, to, ti tu ti, tu to, etu, tu
ew, o ew ew, o ew o/a ad
ême ême îme em ma êma,ême
êwe êwe îwe, yûwe hûn, hingo şima, şime şima, şime
ewan ewan ewan ew ê ed

Raziwan[edit]

Erdelankî Sorankiya Hewlêr Kelhûrkî Kurmanckî Kirmanckî Hewramkî
min eçim min/emin deçim min/mi çim/diçim ez diçim ez şenan emin/min lû/milû
to exweyt to/eto dexoy tû/to/ti xwey/dixwey tu dixwey ti/tu weney to/etu/tu werî/morî
ew/o ekat ew dekat ew/o keyd/dikey ew dike o/a keno/a ad kero/mikero
ême ezanîm ême dezanîn îme zanîm/dizanîm em dizanin ma zanîmê êma/ême zanim/mizanim
êwe erêjnin/erêşnin êwe derêjnin îwe/yûwe rişnin/dirişnin hûn/hingo dirijnin şima/şime rişnenê şima/şime rişîd/merişîd
ewan ewînin ewan debînin ewan diwînin/dînin ew dibînin ê vînenê ed wînên/moynên

Formo Fermanîn (Împeratîf)[edit]

Erdelankî Sorankiya Hewlêr Kelhûrkî Kurmanckî Kirmanckî Hewramkî
biço! ço! biço! biço! biçe! şo! bilû!
bê! bêre! bê! were! bew! were! bê! borê!
bike! bike! bike! bike! bike! kere!
bixwe! bixo! bixwe! bixo! bûre! bûre!
biwîne! bibîne! biwîn! bîn! bibîne! bivîne! biwîne!
bêje! bile! bîj! bêje! vaje! waçe! baçe!
biware! bibare! biwar! bar! bibare! bivare! biware!

Taybetmendiyan[edit]

Erdelankî tenya zaravayê Kurdkî, yan hewlêr a ku ma vajîmê tenya zaravayê Îrankî yê Bakûrê Rojawa yo ku ey de demo vîyarte hem zî sifetan be peybendika "-ig" yenê viraşten (zey ziwanên Îrankî yên Miyanîn, be taybet Pehlewîkî û Partkî ku ey de zî demo viyarte û sifetan be "-eg" amênê viraşten). Nimûne:

Erdelankî Sorankî Kelhûrkî Kurmanckî Farskî Mazenderankî Pehlewîkî
kûştig kûştû kûştî kûştî koştê kûşti kûşteg
nusyag nusraw nusyaw hatîye nivîsîn neveştê şod benivîşti bebû nîbîşteg
birdig birdû birdî birî bordê bûrdi bûrteg
mirdig mirdû mirdî mirî mordê mûrdi mûrteg
kiryag kiraw kiryaw hatîye kirin kerdê şodê hakordi bebû kerteg
zînig zîndû zîne zindî zêndê zênde zîndeg
gizig gezû gizî gezî, gezû khak endaz geze
tînig tînû tînî tînî têşnê teşne tîşneg
kolani xwarig kolanî xwarû kolani xwar kolana xwar mehellêyê payîn bên mehelli
kolani jûrig kolanî jûrû kolani jûr kolana jor mehellêyê bala cûwer mehelli

Tayê Çekuyên Erdelankî[edit]

Erdelankî Sorankiya Hewlêr Kirmanckî
Xwa Xûday, Xwa Hûmay
xawen xawen wayîr
naw, -name (zey: nazname, penename) naw, nêw name
sol sor sole
baran baran, werişt varan
befir, wefir befir vewr
en hend hend
ferq, gûrg gûrg verg, ganawir
seg, sipe seg kûtik
mêman mêwan mêman
se/100 set/100 se/100
rêge, rat rêga ray
solle serma serma
pek bak ters
pirt, pird pird pird
kewg şîn kewe
sewz sewz, kesk kesk
zûwan ziman zûwan
keleşêr dîk keleşêr
hemro hermê miro
berz berz berz
zama, zawa zawa zama
wevî bûk wevik