Famîleya bîberên reş

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
îlustrasyona Bîbera reş (Piper nigrum)

Famîleya bîberên reş (Piperaceae) famîleyeke riwekan, ji desteya bîbera reşiyan (filfilkiyan) Piperales e. Bi pênc cinsan, 3600 endamên vê famîleyê hene. Di hin tomarkirinan de hejmara cinsan 12 hatiye tomarkirin. Navdara vê malbatê bîbera reş e ku wekî biharbêhn tê bikaranîn.

Sîstematîk[biguherîne]

Berê celebê Peperomia bi serê xwe wekî famîleyekê dihate binavkirin, famîleya Peperomiaceae (A.C.Smith). Niha ev celeb jî tevlî Piperaceae hatiye kirin. Famîleya Piperaceae sala 1792'yê ji aliyê Paul Dietrich Giseke ve, di Praelectiones in ordines naturales plantarum, r. 123 û 13'ê pûşperê 1824'ê ji aliyê Carl Adolf Agardh ve, di Aphor. Bot., r. 201'yê de bi navê îro hatiye binavkirin.

  • Piperoideae Arnott (Syn.: Peperomioideae): Bi du cinsan, 3600 endam:
    • Peperomia (Peperomia Ruiz & Pav.): Bi qasî 1600 cure.
    • Bîbera reş (Piper L., Syn.: Anderssoniopiper Trel., Arctottonia Trel., Artanthe Miq., Chavica Miq., Discipiper Trel. & Stehlé, Lepianthes Raf., Lindeniopiper Trel., Macropiper Miq., Ottonia Spreng., Pleiostachyopiper Trel., Pleistachyopiper Trel., Pothomorphe Miq., Trianaeopiper Trel.): Bi qasî 2000 endaman.
  • Zippelioideae Samain & Wanke: Bi du cinsan û şeş endaman.
  • Verhuellioideae Samain & Wanke: Tekane celeb:

Çavkanî[biguherîne]

  • Famîleya Piperaceae li APWebsite. (ravekirin û rêzkirin) (ne bi kurdî ye)
  • Yung-chien Tseng, Nianhe Xia & Michael G. Gilbert: Piperaceae di Flora of China, beşa 4em, 1999, S. 110: Online.
  • David E. Boufford: Piperaceae in der Flora of North America, Volume 3, 1993: Online. (Abschnitt Beschreibung und Systematik)
  • Beschreibung der Familie bei DELTA; dort ohne Peperomia.
  • M.C. Tebbs: Piperaceae in Klaus Kubitzki et al.: The Families and Genera of Vascular Plants. II. Flowering Plants - Dicotyledons., Springer-Verlag: Berlin, 1993. ISBN 3-540-55509-9
  • M.A. Jaramillo, S. Paul, P.S. Manos & E.A. Zimmer: Phylogenetic relationships of the periantless Piperales reconstructing the evolution of floral development., in International Journal of Plant Science, Vol. 165, Nr. 3, 2004, S. 403-416.