Gotinên pêşiyan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Gotinên pêşiyan di nav her neteweyê de hîmekî bingehîn ê civakî ye. Xwediyê wan gotinan ne belî ye û di bingeha xwe de gelek caran hatine guhertin. Gotinên pêşiyan, ew gotin in ku çîrokekê, nêzîkatiyekê, an perspektîfekê bi hevokeke kurt tîne zimên ku tim di hişê mirov de bimîne û mirov bi hêsanî bikaribe ji yekî/e din re jî bêje.

Çend Mînakên Cûrbecûr ji herema Oxîyê:

  • Ji gayê bor re hincet fîtik e.
  • Heft çîrokên hirçê hene, her heft jî li ser hirmiyê ne.
  • Dema hirç pîr bû kudik pê gunikan dilîzin.
  • Dema mirov kal dibe, zarok tilîkan davêjin mirov.
  • Ker bi ku ve here jî ker e.
  • Şîrê kerê encax dehşekê mezin dike.
  • Mirov pîvazê nexwe bêhn ji devê mirov nayê.
  • Şîreta kerê palasa wî ye.
  • Bi fisan çarşef boyax nabe.
  • Bi tirr û fisan hundir germ nabe.
  • Hêter çi qas jî ji hev dûr herin guhê xwe tim li ser hev bin.
  • Dijminê bavan nabin dostê lawan.
  • Dostê bavan nabin dijminê lawan.
  • Rih dibe bihost, dijmin nabe dost.
  • Mala bavê meydan e mala xezûr zindan e.
  • Kûsi miskê naxwe.
  • Mêr çol e jin gol e.
  • Ne bihara dûbihar, ne jî pîra diranzêr û guh bi guhar.
  • Seh (Kûçik) goştê seh naxwe.
  • Nokê rabû li kokê.

Girêdanên derve[biguherîne]

Wikiquote-Logoq:
Di Wîkîgotin da gotarek li ser Gotinên pêşiyan heye.
  • Şahidê rovî dêla rovî ye.
  • Dims bi sebrê nabe helaw.
  • Dema seydê gûyê tajî tê.
  • Çavê li deriyan xwelî li seriyan.
  • Dengê defê ji dûr ve xweş tê.
  • Menêre li bejnê, binihêre li vînê.
  • Nan û mast taştiya rast, nan û dew taştiya derew.
  • Here ba wî yê te bigrine, meçe ba yê te bikenîne.
  • Gişkê neda ber nîskê.
  • Dinya bi dor e, sire tê gahay bor e.
  • Deriyê xeratan bi benan girêdayî ye.
  • Deriyê xwe bigir cîranê xwe meke diz.
  • Destê xebitî li ser zikê têr e.
  • Destiyê bivir ne j darê be dar nakeve.
  • Dev dixwe rû fedî dike.
  • Dêhn ne dêhn in, ê ji wan bawer dikin dêhn in.
  • Dê û dotê şer kirin, bêaqilan bawer kirin.
  • Dibêjin tu li rê, qeda û bela li rê.
  • Dilê şivên bixwaze dikare ji nêrî şîr derxe.
  • Dilê tirsonek sîng û berên gewr nabîne.
  • Dinya gul e, bêhn bike û bide hevalê xwe.
  • Dinya li dinyê, çavên gur li mîhê.
  • Ku dît ez im, ku nedît diz im.
  • Ku dijminê te gêrîk be jî hesabê xwe bike.
  • Dûr bi nûr e.
  • Eger xêr bê welatekiwê bıgıhije hemı cihê welât.
  • Erd bırınc be, av rûn be, ku xwedi tunebe zû xelas dıbe.
  • Eyarê bênamûsa fırehe.
  • Ez çı dıbêjım bılûra mı çı dıbêje.
  • Ez ezım tu tuye.
  • Ez hêdi dımeşım bela dıghê mı, ez zû dımeşımez dıghêm bela.
  • Ê dızya hıngıv bıke wê mêş pêvedın.
  • Ê jınê berde lı paniyê nanêre.
  • Ê ne dı şerde be şêre.
  • Ê rabe cihê wi, ê bımre jina wi dımine.
  • Êş hat Şam'ê, ecelhati mırın.
  • Fala qereçiya lıhev derdıkeve.
  • Feqir çûn xwe dalıqinın ditın ku dewlemend lı ba dıbın.
  • Galgala ket nav dev û dırana, wê bıgere lı bajar û şarıstana.
  • Giha dıbın kevırde namine.
  • Gotna rast bı mırov ne xweş tê.
  • Gul ew gul bû baran ji lê hat şıl bû.
  • Gur dikujin qijak dıxun.
  • Ha kevır lı cer ket ha cer lı kevır ket.
  • Hechecikê sılava lı hecêk.
  • Hemı çêlek tên dotın, hemi gotın nayên gotın. -
  • Hem jı dêrê bû hem ji jı mızgeftê.
  • Hem serê xwe dışkine hem ji xercê xwe dıde.
  • Here mıletan, bıgre adetan.
  • Her giha lı ser koka xwe şin tê.
  • Her kezizerek sımbêlsorek lı hımbere.
  • Her tışt jı zıravi mırov jı stûri dıqete.
  • Heta mı xwe naskır mal lı xwe xelas kır.
  • Hevalê bêje "heval heval" mede dû.
  • Heyfa cıwaniyê piri lı pêye.
  • Heywana tu bıgerini wê erzan bıbe.
  • Hın dıkın hın dıxwun.
  • Hıngıvê debeye dı eyarê kâçıkdaye.
  • Hûrık hûrık dagır tûrık.
  • Jı hırçkê du eyar dernayê.
  • Jın kelehe mêr gırtiye.
  • Jı pıra pır dıçe jı hındıka hındık.
  • Jı rovi fenektır tune jı eyarê wi pırtır tune.
  • Jı xelkêre masigıro jı xwere kwêsigıro.
  • Kanya ku tu avê jê vexwi kevra navêjyê.
  • Karê ne jı mıre bayê wê dı ser mıre.
  • Keçkê bêbav çiyayê bêav.
  • Keda helal dıbe mû naqete, keda haram bıbe weris ji dıqete.
  • Kerê mıri jı gur natırse.
  • Kes nakeve gora kesi.
  • Ku kela şorbê çû buhayê heskê pere nake.
  • Kumê rasta tım qetyayiye.
  • Kurmê şiri heta piri.
  • Ku te gırt bermede ku te berda bı dû nekeve.
  • Kûçık jı kê bıtırse bı wi ali dıreye.
  • Lê kaliyê lê koriyê; mırın çêtırejı feqiriyê.
  • Lı bejnê neri bı zêra kırî, laçek rakır kertkê guri.
  • Lı kerê mırî dıgere ku nala jêke.
  • Mala me lı çoyê meye; çoyê me lı ser mılê meye.
  • Malê axê dıçe canê xulêm dêşe.
  • Malê çamêrki û xesiski wek hev dıre.
  • Mal lı ser malê nabe.
  • Mal mala teye lê bı alyê fıraxa nere.
  • Meger lı newala nebin xeyala.
  • Mêja Kurmanca ne ibadete, adete.
  • Mêrê qels du cara şer dıxwaze.
  • Mırın mırıne xırexır çıye?
  • Mırişka bıgere wê lıngê wê bı zelq be.
  • Mırov bı carkê qûnek nabe.
  • Mırov xwe bı destê xwe ne xurine xura mırov naşkê.
  • Nabêjın kê kır; dıbêjın kê got.
  • Nan û pivaz hebe nexweşi çavreşiye.
  • Navê gur derketiye; rovi dınya xera kır.
  • Ne dujmınê xeraba bın; dujmınê xerabiyê bın.
  • Ne fene, ev çı dar û bene?
  • Ne xwar ne da hevala, geni kır avêt newala.
  • Nıvışta bê tışt, xwedyê xwe kuşt.
  • Pısik ne lı male mışk Evdırrehman'e.
  • Pivaz, çı sor çı sıpi.
  • Qantır nazê xwê şin nayê.
  • Qedrê gulê çı zane; kelbeş dıvê kerê reş.
  • Qûna wê qûna mırişkêye hêkê qaza dıke.
  • Reng rengın, sor bı dengın.
  • Rûyê reş ne hewci teniyêye.
  • Serê du berana dı beroşkêde nakela.
  • Sê wêne dost hene: Nano, gano, cano.
  • Sımbêl bı pısika ji heye.
  • Şahdê rovi terya wiye.
  • Şeb û şekır çûn Diyarbekır, şekır rûnişt deng nekır, şeb rabû pesnê xwe kır.
  • Şerê sıbehê jı xêra êvarê çêtıre.
  • Şeva reş keleha mêraye.
  • Şeytên gotiye "ê lı xwe bı heyıre ez dı winım.
  • Şêr şêre; çı jine çı mêre.
  • Şıkefta sed pez heryê wê sed û yek pez ji heryê.
  • Şûr kalanê xwe nabıre.
  • Ta bı ta dıbe rih.
  • Taji bı zorê nare nêçırê.
  • Teyrê ku goşt dıxwun nıkılxwarın.
  • Tımayi bırakuje.
  • Tırsa gur jı baranê heba wê jı xwere kulavek çêkra.
  • Tîr bikî dan diçe,rohn bikî nan diçe
  • Tu bı hıriba tê lı nav keri ba.
  • Tu cehnemê nebini buhuşt bı te xweş nabe.
  • Tu çı têxi kewarê wê ew bê xwarê.
  • War ew ware lê bıhar ne ew bıhare.
  • Wê ev hevira hin gelek avê hıline.
  • Xeber çekê jınêye.
  • Xeta xwar jı gayê pire.
  • Xwedê jı yekire xera bıke dıranê wi dı pelûlê de dışkê.
  • Xwedyê xêra dıbe evdalê ber dêra.
  • Xwestek û kodık bı şûnde?
  • Xılt çıqas axê bıkole bı serê xwe dadıke.
  • Ya nare aş ya ji dıre aşvan dıkuje.
  • Yarê diya mı yek ba mınê bı dendıkê bıhiva bı xwedi bıkra.
  • Zıkê zaroka tıjeye lê zımanê wan nagere.
  • Zımanê dırêj darkukê serê xwedyê xwe ye.
  • Zor gêzerê radıke.
  • Çikas ser sağbe ewkas kûn we nenera bibîne

Çavkanî[biguherîne]