Hapsa Xan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Hapsa Xan
Hapsa xani naqib.JPG
Hapsa Xan
Zayîn 1881
Silêmanî (Başûrê Kurdistanê, Împeratoriya Osmanî)
Mirin 1953
Esil  Kurd
Pîşe Mamoste
biguherîneBelge

Hapsa Xan (z. 1881 li Silêmanî, Başûrê Kurdistanê – m. 1953) yekemîn mamosteya jin a zimanê kurdî ye.

Kurtejiyan[biguherîne]

Hapsa Xan di sala 1881'ê de wek keça malbata Xan a navdar li Silêmaniyê jidayik bû. Bi mezinbûna xwe ew digel Şêx Qadir re (ku birayê Şêx Mehmûd e) zewiciya û bû bûka malbata şoreşger a wê demê. Tê bawerkirin ku Hapsa Xan yekemîn jin bû ku bal kişande ser girîngbûna perwerdehiya jinan û vê yekê wek gaveke girîng ji bo azadî û serxwebûna gelê kurd anî ziman.

Wê di nava rêveberiya serbixwe ya Şêx Mehmûd a salên 1920'î de cih girt û piştgirî dabû mîsyona neteweyî. Herwiha, wê yekemîn rêxistina jinan a kurd ava kir û ev yek bûbû mînakek bo rêxistinên din ên jinzn li hemû Iraqê. Bi taybetî di mijarên serxwebûn û perwerdehiya jinên kurd de wê roleke gelek girîng lîstiye.

Di pirtûka Susan Meiselas a bi navê "Kurdistan in the Shadow of History" de wênekêşa elman Lotte Errell behsa wê dike û dibêje Hapsa ew jin e ku gava dikeve hindurê malê, hevjînê wê radibe ser piya.

Çavkanî[biguherîne]

  • Susan Meiselas (1997). Kurdistan: in the shadow of history. Random House, New York.