Herakleîtos

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Heraklîtos hat beralîkirin)
Jump to navigation Jump to search
Herakleîtos
Ca' Rezzonico - Eraclito 1705 - Giuseppe Torretti.jpg
Navê rastî
Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος
Jidayikbûn ~ 535 b.z. Edit this on Wikidata
Ephesos (Efes)
Mirin ~ 470s b.z. Edit this on Wikidata
Ephesos (Efes)
Sedema mirinê Edema[*]  li ser wîkîdaneyê biguherîne
Cîwar Efes[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Esil Yewnanî
Hevwelatî Efes[*], Împeratoriya Hexamenişî  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Pîşe
biguherîne - Wîkîdaneyê biguherîneBelge

Herakleîtos (bi yewnaniya kevn: Ἡράκλειτος, lat. Hērákleitos; bi latînî: Heraclitus) fîlozofê yewnanî di navbera sedsala 535- 475 b.z. li Efesê jiyaye.

Jiyana wî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Herakleîtos piştî nîvê sedsala VI an b.z., ber bi 544-541 jiyaye. Ew yek ji fîlozofên berî Sokrates e li rojavayê Anatolîyê li Efesê jiyaye. (Li gor Diyojen Laers di olimpiyata 69 han de(504-501 b.z.) ew î çil salî bû). Li gor Sokrates ew 60 salî miriye, yanî ber bi 480. gerek mirov "Heraklîtes" û "Heraclides" bi tevlî hev neke. Nameyên Apokrîfes wî weke hemdemê Daryûsê yekem şîrove dikin.

Felsefeya wî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Herakleîtos filozofê yekem e ku sîstemek dînamik kiriye nav felsefa rojava de. Ji berhehên Herakleîtos bi tenê çend fragman gihêştine me. Li gor pirtuka "Lives and Opinions of Eminent Philosophers" ya Diyojen Laers Herakleîtos pirtûkek nivîsandiye û nezirî pîrozgiha Artemîs kiriye. Li gor Herakleîtos li cîhanê her tişt, her tim di nava gûhartinê de ye û ji bo zanyariya xwuzayê gerek ev guhartin were çavdêr kirin. Herakleîtos tu caran bahsa pirensîbek ku nayê guhartin ne kiriye. Lê belê ji gotina wî ya pêhempa "merov xwe du caran di çemekî de naşo" û pêde hin firagmanên wiha hatine îdia kirin.

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]