Komar (Platon)

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Komar an Polîteîa (bi Grekî πολιτεία „dûgel, li ser dewletê, zagon“), sala 370 (beriya zayînê) ji aliyê Platon ve hatiye nivîsandin. Yek ji girîngtirîn berhemên Platon e. Babeta bingehîn a pirtûkê dad e (dadwerî).

Komar (Platon)
Politeia beginning. Codex Parisinus graecus 1807.jpg
Nivîskar Platon

Naverok û babet[biguherîne]

Platon xwestiye di vê xebata xwe de pêşniyara Sokrates a "ji bo civakeke bextewar dewlet" bipêş bixe. Platon bingeha dewleta îro heye avêtiye. Herwiha li ser fîlozofiya bextewariyê jî rawestiyaye.

Platon, dûgela îdeal rave kiriye. Ji bo sazûmaniya dewletê kewa xwe bigire mirov di nava sê çînan de kom kiriye: Karker an xebatkar, panêr, leşker an parêzvan û karbidest an rayedar.

Parêzvan di forma leşker-polîsên îro de ye. Civakê ji xetereyên hundurîn û derveyî diparêzin. Karker dixebitin, aboriya dewletê bidest dixin. Birêveber jî dewletê birêve dibin.

Hersê çîn jî xwedî heman rûmet û nirxê ne. Karker divê şukirdar, leşker divê wêrek, rayedar divê zana bin. Herwiha di vê dewletê de jin û mêr wekhev in.

Rexne[biguherîne]

Platon ji aliyê şagirtê wî Arîstoteles ve hatiye rexnekirin. Arîsto ev forma dewletê wekî dîktatoriyekê nirxandiye.