Riz

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Riz
Oryza sativa
Oryza sativa
Dabeşandina zanistî
Cîhan: Plantae
Beş: Magnoliophyta
Çîn: Liliopsida
Kom: Poales
Famîle: Poaceae
Cins: Oryza
Cureyên birincê

Li gotarê binihêrin.

Riz an birinc (bi latînî, Oryza) giyayek ji famîleya Poaceae ye.

Riz yek ji xurdemeniyên bingehîn ê gelek kulînên cihanê ye. Cara pêşîn li Asyaya Dûr hatiye nûveçandin û ji wir belav bûye.

Bêjenasî[biguherîne]

Peyv riz bi îhtîmaleka mezin ji peyv vrīhi, di sanskrîtî de tê. Ev peyv di paşto da wriže, di grekî da oryza, di latînî de riso, di îngilîzî de rice e. Di erebî de jî erz e.

Peyv birinc ji peyva pehlewî brinj tê. Ew peyv di farisî de berenc di tirkî de pirinç

Hilberîna rizê[biguherîne]

Welat bi milyon t
Çîn 164,8
Hindistan 132,0
Îndonezya 52,1
Bangladeş 38,1
Viyetnam 34,5

Cureyên rizê bi zimanê zanistî[biguherîne]

  • Oryza barthii
  • Oryza glaberrima
  • Oryza latifolia
  • Oryza longistaminata
  • Oryza punctata
  • Oryza rufipogon
  • Oryza sativa
  • Oryza sativa var. (binekom) japonica

Bo çandina rizê axa avîn û germhewa pêwîst e. Li Kurdistanê çandiniya birincê li hin deveran gengaz e, lê nehatiye ceribandin. Kurd rizê ji Îranê dikirin. Rizê Îranê navdar e. Zanist di wê baweriyê de ne ku orgîna rizê ji Koreyê ye.