Zimanê mecarî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Mecarî
magyar nyelv
Welatên lê tê axaftin * Flag of Hungary.svg Macaristan
Axiverên zimanê zikmakî
Malbata zimanî
  • Mecarî
Şiklê kevn
Kodên zimanî
ISO 639-3
Muzexaneya zimanê mecarî li Széphalom

Zimanê mecarî (navê xwe magyar nyelv) ji şaxê ûgrî yê zimanên fîn û ûgrî yên di nav malbata zimanên ûralî de ye. Mecarî li başûrê navendiya Ewropayê berbelav e û ji hêla 13,5 milyon mirovî ve tê axaftin; vezanînên din heta 15 milyon axiver[1] vezanîn dikin. Mecarî li Mecaristanê zimanekî fermî ye û ji 1ê gulana 2004an vir ve jî yek ji zimanên fermî yên Yekîtiya Ewropayê ye. Berevajî piraniya zimanên ewropî, mecarî ne girêdayî malbata zimanên hind û ewropî ye û ji ber vê yekê bi wan ve ne girêdayî ye. Kodên zimanê mecarî li gorî ISO 639 <code>hu</code> û <code>hun</code> in.

Jêder û dîrok[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Têkiliya ziman[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Zimannasiya berawirdî zimanê mecarî ligel xantî û mansî, zimanên du gelên xwecihî yên rojavayê Sîbîryayê, ku her yek çend hezar axiver hene, dide binkoma ûgrîkî ya zimanên fîn û ûgrî. Zimanên fîn û ûgrî, bi koma piçûk a zimanên samoyedî re, malbata zimanên ûralî pêk tînin.

Têkiliya di navbera zimanên cihêreng ên ku ji vê malbatê re têkildar in, pir caran dikare berî her tiştî bi riya avahiya ziman were destnîşan kirin, di heman demê de ferheng carinan tenê çend hevsengiyan nîşan dide. Arketîpên fînî û mecarî ji gelek hezar salan ve ji hev veqetiyane û têkilî ji têkiliya di navbera zimanên cûda yên hind û ewropî yên wekî almanî û farisî de ne nêzîktir e.

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. Géza Balázs: The Story of Hungarian. A Guide to the Language. Corvina Books, Budapest 2000, ISBN 963-13-4940-3.