Heft nuwazeyên cîhanê
Ji Wîkîpediya
Heft nuwazeyên cîhanê, navê heft avahiyên ku li gorî nivîskarên yewnan ên Antîkê yên herî ecêb û bedew ên cîhanê bûne. Ji ber windabûna piraniya van avahiyan (roja îro bi tenê pîramîdên Gîzeyê dimînin) di sala 2007'an de lîsteyeke nû yên heft nuwazeyên cîhanê hat çêkirin.
Tabloya Naverokê |
[biguherîne] Heft nuwazeyên cîhanê li gorî yewnanên Antîkê
| Avahî | Cih | Avaker û dema avakirinê | Dem û sedema rûxînê | Wêne |
|---|---|---|---|---|
| Pîramîda Keops | Gîze, Misir | Bi destê firewn Keops, 2550 berî zayînê | Pîramîdên Gîzeyê îro dimînin. |  |
| Bexçeyên Hilawistî yên Babîlê | Babîl, Îraq | Di dema Nebukadnezarê II'de[1] ji bo prensesa Med Amytis hatiye çêkirin (berî zayinê salên 600'î)[2][3] | Dîrokzan nizanin, dibe ku cihekî afirandî be. |  |
| Peykerê Zeus ê Olîmpiyayê | Olîmpiya, Yewnanistan | Ji aliyê Fîdiyas ve, 430 berî zayînê | 426'a berî zayînê, agir pê ketiye. |  |
| Perestgeha Artemîsê ya Efesê | Efes, Tirkiye | 560 berî zayînê | 263'a berî zayînê, agir pê ketiye. |  |
| Aramgeha Mausolos a Halîkarnasê | Halîkarnas (Halîkarnasos, îro Bodrum e), Tirkiye | 360 berî zayînê | 1493-1522 zayînî, hatiye rûxandin. |  |
| Peykerê Gewre yê Rodosê (peykerê xwedawendê hetavê Heliyos) |
Rodos, Yewnanistan | Ji aliyê Kares ve, 304-292 berî zayînê | 225 berî zayînê, ji ber erdhejekê |  |
| Birca Çiraxê ya Îskenderiyeyê (çiraya behrê ya Îskenderiyeyê) | Îskenderiye, Misir | 200 berî zayînê | 1300 zayînî, ji ber erdhejekê |  |
[biguherîne] Heft nuwazeyên nû yên cîhanê (2007)
| Avahî | Cih | Avaker | Dema avakirinê | Wêne |
|---|---|---|---|---|
| Bedena Çînê | Di dirêjahiya sînorê bakurê Çînê û Mongolistanê de, ji herêma Gansu (li rojavayê) heta kendava Liaodong (li rojhilatê), Çîn |  |
||
| Petra | Erebe (Arabah), Urdun | Serbajarê edomîtan bû |  |
|
| Peykerê Îsa | Rio de Janeiro, Brazîl |  |
||
| Machu Picchu | Cuzco, Perû |  |
||
| Chichen Itzá | Yucatán, Meksîk |  |
||
| Coliseum | Roma, Îtalya | Ji aliyê xanedana flavî ve. |  |
|
| Tac Mehel | Agra, Hindistan |  |
||
[biguherîne] Heft nuwazeyên cîhanê li gorî American Society of Civil Engineers (1994)
Di sala 1994'an de Yekîtiya Endazyarên Amerîkayê lîsteya xwe ya Heft nuwazeyên cîhanê pêşkêş kir. Daxwaza wan ew bû ku lîsteya heft nuwazeyên cîhanê modern bibe.
| Avahî | Cih | Dema destpêka avakirinê | Dema amadekirinê | Wêne |
|---|---|---|---|---|
| Tûnela Kanalê | Li bin Kanala Doverê, di navbera Brîtanya û Fransayê de | 01.12.1987 | 06.05.1994 | .png) |
| Birca CN'ê | Toronto, Kanada | 06.02.1973 | 26.06.1976 |  |
| Avahiya Empire State | New York, DYA | 22.01.1930 | 01.05.1931 |  |
| Pira Golden Gateyê | Golden Gate, Kalîforniya, DYA | 05.01.1933 | 27.05.1937 |  |
| Bendava Itaipûyê | Rûbarê Paraná, di navbera Brazîl û Paraguayê de | 01.01.1970 | 05.05.1984 |  |
| Projeya Deltayê | Holand | 1953 | 10.05.1997 |  |
| Kanala Panamayê | Panama | 01.01.1880 | 07.01.1914 |  |
