Xezalî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Xezalî
Navê rastî ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی

Ebû Hamid Mihemed ibn Mihemed el-Xezalî

Bernavk Îmamê Xezalî
Roja jidayikbûnê 1058
Tûs - Îran
Roja mirinê 1111
Tûs - Îran
Eslê xwe Fars
Dîn Îslam
Destûrname Îmamê Şafî, Ebû Hasan Eş'arî, El Cûweynî, Ebû Elî Farmedî
Pîşe Fîlozof
Aramgeha Xezalî di vê avahiya bi navê Haruniye de li bajarê Tusê (Xorasan, Îran) tê dîtin
Qutiya qelemên Xezalî

Xezalî an Elxezalî an jî Ebû Hamid Mihemed ibn Mihemed el-Xezalî (bi farisî : ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī), bi Kurdî: Îmamê Xazalî, di navbera salên 1058-1111 de jiyaye. Bi zimanên rojava navê wî Algazel e. Xezalî bi eslê xwe fars e û yek ji fîlozof û teologekî herî bi nav û deng yên cihana Misilmana ye.[1]

Xezalî xwe di felsefê de gelekî bi pêş ve biriye û bi giranî li ser mijara tassawûfê sekinye. Ew di ceribandineke xwe de ku bi kinasî bahsa felsefeya, fîlozofên Misilman (El-Kindî, Rhazès, Al-Farabî, Avicenne...) dike de, di dawiya xwebata xwe de, ji ramanên van fîlozofon pir mat (şaş) maye. Ji vê yekê wî fîlozof bi xayintiyê tawambar kirine, ne xwestiye tu tiştî li ser rastiya fîlozofan bi bihîze û berê xwe daye tassawûfê (ramanên olî). Di pirtuka xwe ya bi navê "Tehawid el Felesîfe "(bêhawayiya fîlozofan) de, ew bi awayekî fîlozofîk fîlozofên Arîstotelesiyen rexne dike bi teybetî jî Ibn Sîna. Li gor wî fîlosof hertim digihine encamên çewtiyên mezin ku gerek bi awayek giranbiha bên sezakirin (ceza kirin), ji ber ku ew li tersê şoreşa xwizayî diçin. Xezalî çend sal bi şûnde ji aliyê Averroes ve hatiye rexnekirin.

Pirtûgên Xezalî[biguherîne]

Tê texmîn kirin kû pirtûgê Xezalî nêzikî 500 hev in, Lê mixabin îro pirtûgê wî 75 hev tenê heta roja me hatine. Ji wan çen pirtûg ev in.

  • El munkiz mine'd Dalal
  • Makaasîdu'l Felasîfe
  • El Mustafa
  • Tehafutu'l Felasife
  • El İktisad fi'l Îtîqad
  • Kîmya-î Saadet
  • El Kistasu'l Mustakîm
  • Bidayetü'l Hidaye
  • Miyarül İlim
  • Mihekkun Nazar
  • Mişkatü’l Envar
  • Tefsir u Yakuti’t Te’vil
  • Cevahir’ül Kur’an
  • El Basıt
  • El Wasit
  • Maksaadü’l–Esna fi Şerhi’l-Esmaü’l Hüsna
  • Makaasıd Maznun’ü Bih la Gayri Ehlih
  • El Weciz
  • Mizanü’l Amel
  • Faysal ül-tefrika beyne’l –İslam ve’z-zendeka
  • İlcam ül-avam an İlm-i Kelam
  • El Mustazhiri
  • Er-Redd ül-cemil Ala Sarih
  • Kitab ul-erbain
  • Minhac ul-abidin
  • Eyyühe’l Weled
  • Mükâşefetü'l-Kulûb
  • Nasihatü’l Müluk
  • Ed-Dürc
  • Mafsalü’l Hilaf
  • Huccetu’l Haq

Girêdanên Derve[biguherîne]

Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawan?)
  1. http://plato.stanford.edu/entries/al-ghazali/