Arîstoteles

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Arîstoteles
Aristotle Altemps Inv8575.jpg
Peykerê Arîstoteles ku li Muzeya Louvre ya Parîsê
Navê rastî Ἀριστοτέλης
Bûyîn P.B 384
Yewnanistan
Mirin P.M 322
Yewnanistan
Esil  Yewnanî
Pîşe metafîzîk, fîzîk, felsefe polîtîka, helbest
Bandorbar Platon, Demokrîtos
Bandorker Teofrastos, Thomas Aquinas, Hegel, Bîrûnî, Îbn Sîna, Farabî, Kindî, Ibn Ruşd, Îbn Heysem

Arîstoteles (bi yewnanî: Ἀριστοτέλης Aristotéles) (* 384 b.z., † 322 b.z.) firmesunê Yewnana kevnare bû. Aristoteles bi Platon re filosofê herî mezin û grîng ê cîhana rojava tê qebûlkirin. Li ser fîzîk, helbest, mentiq, polîtîka û biyolojiyê gelek berhemên wî hene.

Berî Zayinê 384an da li Stageirayê ji dayik bû. Navê bavê wî Nikomachos e. Bavê wî bijîjkê Keyê Makedonyayê Amyntas II bû. Di 17 saliya xwe de ket akademiya Platon a li Atînayê. Hetanî Platon mir 20 salan perwerde girt.

Berhemên wî[biguherîne]

Mentiq[biguherîne]

  • Organon (Hemû nivîsên wî ên li ser mentiqê)
    • Kategorî (Categoriae)
    • Li ser Şîroveyê (De Interpretatione)
    • Prîor Analîtîk (Analytica Priora)
    • Posterîor Analîtîk (Analytica Posteriora)

Berhemên Zanyariyê[biguherîne]

  • Fizîk (Physica)
  • Li ser Giyanê (De Anima)
  • Dîroka Ajalan (Historia Animalium)
  • Skalasa Peresînê, Pêlekên Peresînê,Rasteka xwezayê (Scala Naturae)
  • Beşên Ajalan (De Partibus Animalium)
  • Pêşveçûna Ajalan (De Incessu Animalium)
  • Tiştên biçûk ên xwezayî (Parva Naturalia)
  • Tevgera Ajalan (De Motu Animalium)
  • Çêbûna Ajalan (De Generatione Animalium)
  • Mekanîk (Mechanica)

Metafîzîk[biguherîne]

  • Metafizîk (or Metaphysica)

Rewişt[biguherîne]

  • Rewişta Nicomakos'ê (Ethica Nicomachea)
  • Rewişta Eudemos'ê (Ethica Eudemia)
  • Polîtîka (Politica)

Estetîk[biguherîne]

  • Retorîk (Ars Rhetorica)
  • Poetîka (Ars Poetica)

Girêdanên Derve[biguherîne]