John Bardeen

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
John Bardeen
Bardeen.jpg
1956
Jidayikbûn 23 gulan 1908 Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Mirin 30 kanûna paşîn 1991 Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Boston Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Sedema mirinê Mirina masûlkeyên dil li ser wîkîdaneyê biguherînê(Sedemên sirûştî)
Cihê goristanê Forest Hill Cemetery Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Hevwelatî Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê
Perwerde
  • Zanîngeha Princetonê
  • University of Wisconsin–Madison
  • Madison Central High School
  • University of Wisconsin High School Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Pîşe
Meqam
Hevjîn
  • Jane Maxwell Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Zarok
  • James M. Bardeen
  • William A. Bardeen Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Dê û bav
  • Charles Russell Bardeen Li ser Wîkîdaneyê biguherînê (bav)
Xelat
Malper physics.illinois.edu/people/memorials/bardeen.asp Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
biguherîne - Wîkîdaneyê biguherîneBelge

John Bardeen (jdb. 23ê gulanê 1908an li Madison, Wisconsin; m. 30ê kanûna paşîn a 1991ê  li Boston) fîzîknasekî amerîkî bû. Du caran guncavê Xelata Nobelê hatiye dîtin.

Jînenîgarî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Kurê (lawê) profesorê anatomiyê Charles R. Bardeen û mamoste Althea Harmer e. Diya wî sala 1920ê dimire ku wê demê ew 12 salî ye. Bavê wî bi Ruth Hames a ji Milwaukee, Wisconsinê ye re marî dibe (dizewice). Di dibistanan de zîrekiya wê tê dîtin û gelek caran bêî ku polekê bixwîne, derbasê ya jor dibe. Li zanîngeha Wisconsinê li ser fîzîk, matematîk û elektroteknîkê perwerde dibîne.

Bardeen lîsana xwe sala 1928 û masterê jî sala 1929ê bidawî dike. 1933yê li Harvardê, herwiha li Institute for Advanced Study a li Princeton Universityyê dixwîne. Bi giranî xwe dide xebatên mekanîka quantê. Sala 1936ê li cem Eugene Paul Wigner doktoraya xwe bidawî dike.

Ji 1938 heya 1941 Bardeen wekî profesorê asîstan li University of Minnesota ya Minneapolisê kar dike. Di pêvajoya şerê cîhanê yê duyem de, li laboratoriya U.S. Naval Ordnance Laboratory a li Washington, D.Cyê ye, dixebite.

Laboratoriyên Bell û transîstor[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Wekî fîzîknasekî di Bell Telephone Laboratories a Murray Hill de dixebite (New Jersey, 1945–1951).

Bi tevî William B. Shockley û Walter Brattain komekê xebatê ava dikin û li ser metalên kêmbuwar (kêmgihîner) dixebitin, bi alîkariya krîstala germaniyûm di 23ê kanûna pêşîn a 1947an de transîtorefektê vedibînin û yekem bîpolartransîstorê ava dikin.

Hersê heval bi vê xebatê sala 1956ê Xelata Nobelê ya Fîzîkê digirin. Sala 1972yê jî Bardeen, bi têvî Leon N. Cooper û John R. Schrieffer, bo cara duyem heman xelatê digire. Yekem mirovê ku heya niha du caran Nobel girtiye ye.

Modela yekem transîstorê ji Shockley, Bardeen û Brattain

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • Bernhard Kupfer: Lexikon der Nobelpreisträger. Patmos-Verlag, Düsseldorf 2001, ISBN 3-491-72451-1 (almanî)
  • Peter Neulen: Brockhaus, Nobelpreise: Chronik herausragender Leistungen. Brockhaus, Mannheim/Leipzig 2004, ISBN 3-7653-0492-1 (almanî)