Neolîtîka berî Cervaniyê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Neolîtîka berî Cervaniyê
Fertile crescent Neolithic B circa 7500 BC.jpg
Herêma hîvika biadan, nêzîkî 7500 bz, bi cihên Neolîtîka berî Cervaniyê.
Herêmê erdnîgariyêHîvika biadan
HeyamNeolîtîk
Dîroknêzîkî 10.000 — 6.500 bz[1]
Cureyê cihJericho
BerêRojhilata navîn ya epîpaleolîtîk
PaşêYewnana neolîtîk

Neolîtîka berî Cervaniyê (bi îngilîzî: Pre-Pottery Neolithic; salên 10.000-6.500 b.z.) demên destpêka neolîtîkê li herêmên Levend û Mezopotamyaya jorîn a Hîvika biadan temsîl dike.[1][2][3][4] Neolîtîka berî Cervaniyê wek Neolîtîka A ya berî Cervaniyê (10000 – 8800 bz) û Neolîtîka B ya berî Cervaniyê (8800 – 6500 bz) tê dabeşkirin.[5][6] Piştî Neolîtîka berî Cervaniyê heyama Neolîtîka Cervaniyê dest pê dike.

Neolîtîka A ya berî Cervaniyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Neolîtîka A ya berî Cervaniyê (bi en: Pre-Pottery Neolithic A) (salên 10.000-8800 b.z.) di çanda Neolîtîk a Levendî û Anadolî ya destpêkê de qonaxa yekem a Neolîtîka berî Cervaniyê nîşan dide.[1][2][7] Bermayiyên arkeolojîk li herêmên Levend û Mezopotamyaya jorîn ya Hîvika biadan de tên dîtin.

Periyoda vê demê bi xaniyên kerpîç ên dorpêçkirî yên biçûk, çandiniya dexlan, nêçîrkirina heywanên kovî, û adetên goristanê yên bêhempa ku tê de laş di binê xaniyan de dihatine veşartin, tê karekterîzekirin.[8]

Neolîtîka B ya berî Cervaniyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Neolîtîka B ya berî Cervaniyê (bi îngilîzî: Pre-Pottery Neolithic B; salên 8.800-6.500 b.z.) beşeke ji Neolîtîka berî Cervaniyê ye, çandeke neolîtîk a ku li Mezopotamyaya jorîn û Levendê bi cih bûye.[1] Ji aliyê Kathleen Kenyon ve dema kolandinên arkeolojîk ên li Jerichoyê ya Urduna Rojava de hatiye karekterîzekirin.

Meylên çandî yên vê heyamê ji Neolîtîka A ya berî Cervaniyê cuda bûn. Kesên ku di vê pêvajoyê de dijîn li ser ajalên kedîkirî zêdetîr îtîmad kirine ji bo ku karibin debara xwe ya nêçirî-komkerî temam bikin.

Neolîtîka C ya berî Cervaniyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Galerî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. a b c d Chazan, Michael (2017). World Prehistory and Archaeology: Pathways Through Time (bi îngilîzî). Routledge. r. 197. ISBN 9781351802895.
  2. a b Kuijt, I.; Finlayson, B. (hezîran 2009). "Evidence for food storage and predomestication granaries 11,000 years ago in the Jordan Valley". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 106 (27): 10966–10970. Bibcode:2009PNAS..10610966K. doi:10.1073/pnas.0812764106. ISSN 0027-8424. PMC 2700141. PMID 19549877.
  3. Ozkaya, Vecihi (hezîran 2009). "Körtik Tepe, a new Pre-Pottery Neolithic A site in south-eastern Anatolia". Antiquitey Journal, Volume 83, Issue 320.
  4. Richard, Suzanne Near Eastern archaeology Eisenbrauns; illustrated edition (1 Aug 2004) ISBN 978-1-57506-083-5 p.244
  5. Chazan, Michael (2017). World Prehistory and Archaeology: Pathways Through Time (bi îngilîzî). Routledge. r. 197. ISBN 9781351802895.
  6. Richard, Suzanne Near Eastern archaeology Eisenbrauns; illustrated edition (1 Aug 2004) ISBN 978-1-57506-083-5 p.244
  7. Ozkaya, Vecihi (hezîran 2009). "Körtik Tepe, a new Pre-Pottery Neolithic A site in south-eastern Anatolia". Antiquitey Journal, Volume 83, Issue 320.
  8. Mithen, Steven (2006). After the ice : a global human history, 20,000–5,000 BC (Çapa 1st Harvard University Press pbk.). Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. r. 63. ISBN 978-0-674-01999-7.
  9. Chacon, Richard J.; Mendoza, Rubén G. (2017). Feast, Famine or Fighting?: Multiple Pathways to Social Complexity (bi îngilîzî). Springer. r. 120. ISBN 978-3319484020.
  10. Schmidt, Klaus (2015). Premier temple. Göbekli tepe (Le): Göbelki Tepe (bi frensî). CNRS Editions. r. 291. ISBN 978-2271081872.
  11. Collins, Andrew (2014). Gobekli Tepe: Genesis of the Gods: The Temple of the Watchers and the Discovery of Eden (bi îngilîzî). Simon and Schuster. r. 66. ISBN 978-1591438359.