Element

Ji Wîkîpediya

Hîmanê kîmyayî anko Element coreyekê atomê ye ko li goreyê hijmara atomî anko hijmara protonan di navoka atomê da dihêt pênasekirin. Peyva hîman anko element ji wan keriste anko maddeyan ra jî dhêt gotin ko tenê ji yek coreyê atomên xwedîyê yek hijmara atomî pêkhatibe.

Heta sala 2007ê tenê 117 hîman hatine niyasîn û ji wan jî tenê 94 bi awayekê xweriskî li ser rûyê Erdî peyda dibin. Mînakên herî berçav ên hîmanan hîdrojên, nîtrojên û karbon in. Hîmanên ko hijmara atomî a wan ji 82ê mezintir bit (anko bîsmût û bejortir) bi awayekê hundirîn ne xwedî tebat in û tîrêjçalakane (bi awayekê radiyoaktîv) ji hev hildiweşiyên û namînin. Bi ser wan ra jî, hîmanên 43ê û 61ê (teknetyûm û prometyûm) jî çi îzotopên tebitî nîne û ji hev hildiweşiyên. Lê dîsa jî hîmanên heta hijmara atomî ya 94ê ko çi îzotopên tebitî nîne jî bi awayekê xweriskî dihên dîtin. Ew ji hevhelweşiyana atomên netebitî yên girantir ên mîna uranyûm û toriyûmê peyda dibin.

Heyam heyam hîmanên nû yên ko bi awayên destkir ji karvedanên navokî peyda dibin dihên vedîtin.

N Nîşan Nav 1 H Hîdrojen 2 He Helyûm 3 Li Lityûm 4 Be Berîlyûm 5 B Boron 6 C Karbon 7 N Nîtrojen 8 O Oksîjen 9 F Fluor 10 Ne Nêyon 11 Na Sodyûm 12 Mg Manganez 13 Al Bafûn 14 Si Sîlîsyûm 15 P Fosfor 16 S Kukurd 17 Cl Klor 18 Ar Argon 19 K Potasyûm 20 Ca Kalsiyûm 21 Sc Skandiyûm 22 Ti Titanyûm 23 V Vanadyûm 24 Cr Krom 25 Mn Mangan 26 Fe Hesin 27 Co Kobalt 28 Ni Nikel 29 Cu Sifir 30 Zn Çînko 31 Ga Galyûm 32 Ge Germanyûm 33 As Arzên 34 Se Selenyûm 35 Br Brom 36 Kr Kripton 37 Rb Rubidyûm 38 Sr Strontiyûm 39 Y Îtriyûm 40 Zr Zirkon 41 Nb Niobyûm 42 Mo Molîbdên 43 Tc Tekhnetyûm 44 Ru Ruthenyûm 45 Rh Rhodiyûm 46 Pd Palladyûm 47 Ag Zîv 48 Cd Kadmiyûm 49 In Indiyûm 50 Sn Pîl 51 Sb Antimon 52 Te Telûr 53 I Îyod 54 Xe Ksenon 55 Cs Sezyûm 56 Ba Baryûm 57 La Lantan 58 Ce Seryûm 59 Pr Praseodmiyûm 60 Nd Neodmiyûm

N Nîşan Nav 61 Pm Promethiyûm 62 Sm Samaryûm 63 Eu Yuropyûm 64 Gd Gadolinyûm 65 Tb Terbiyûm 66 Dy Dasprosyûm 67 Ho Holmiyûm 68 Er Erbiyûm 69 Tm Tuliyûm 70 Yb İtterbiyûm 71 Lu Lutetyûm 72 Hf Hafniyûm 73 Ta Tantalyûm 74 W Tungsten 75 Re Rhenyûm 76 Os Osmiyûm 77 Ir Îrîdyûm 78 Pt Platin 79 Au Zêr 80 Hg Civa 81 Tl Talyûm 82 Pb Zirîç 83 Bi Bizmut 84 Po Polonyûm 85 At Astatin 86 Rn Radon 87 Fr Fransiyûm 88 Ra Radyûm 89 Ac Aktînîyûm 90 Th Toryûm 91 Pa Proaktinyûm 92 U Uranyûm 93 Np Neptünyûm 94 Pu Plutonyûm 95 Am Amerikyûm 96 Cm Kuriyûm 97 Bk Berkelyûm 98 Cf Kaliforniyûm 99 Es Einsteinium 100 Fm Fermiyûm 101 Md Mendelevyûm 102 No Nobelyûm 103 Lr Lawrencyûm 104 Rf Rutherfordyûm 105 Db Dubniyûm 106 Sg Seaborgiyûm 107 Bh Bohriyûm 108 Hs Hassiyûm 109 Mt Meitneryûm 110 Ds Darmstadtium 111 Uuu Ûnûnûnyûm 112 Uub Ununbiyûm 113* Uut Ununtriyûm 114 Uuq UnunKuadyûm 115* Uup Ununpentiyûm 116* Uuh Ununheksiyûm 117* Uus Ununseptiyûm 118* Uuo Ununoktiyûm 119* Uue Ununenniyûm 120* Ubn Unbiniliyûm

*Element hîn nehat dîtin.

[biguherîne] Binihêre

• Tabloya periyodîk a elementan