Sîlîsyûm

Bafûn ← Sîlîsyûm → Fosfor C ↑ Si ↓ Ge 14Si Sîstema vedorî ya elementan
Şeklê wê
Bi tevayî
Nav, direfş, nimre	Sîlîsyûm, Si, 14
Kom, vedor, blok	14, 3, p
Cure	Lajwerdokî (metaloîd)
Tîrbûn	2,336 g/cm3 (25 °C)
Agahî
Giraniya atomê	28,0855 u
Nîveşkêla atomê	110 (111) pm
Nîveşkêla kovalansê	111 pm
Nîveşkêla Van der Waalsê	210 pm
Rêzbûna elektronan	[Ne] 3s2 3p2
Xala helînê	1683 K (1410 °C)
Xala kelînê	2628 K (2355 °C)
Kabikê molî	12,06 · 10-6 m3/mol
Derenceya bilindbûnê	−4, (2) +4
Oksîdên xwe	SiO2
Elektronegatîfî	1,90 (Pauling-Skala)
Îzotop
Îzo LC t1/2 ÇA EX MeV ENû 26Si {syn.} 2,234 s ε 5,066 26Al 27Si {syn.} 4,16 s ε 4,812 27Al 28Si 92,23 % Qayîm 29Si 4,67 % Qayîm 30Si 3,1 % Qayîm 31Si {syn.} 157,3 d β- 1,492 31P 32Si {syn.} 276 sal β- 0,224 32P 33Si {syn.} 6,18 s β- 5,845 33P 34Si {syn.} 2,77 s β- 4,601 34P
Tevdîr girtin
Nîşanên xeterê
Sîlîsyûmê girs Ev tişt mirovekî dixrîne (Xi) Sîlîsyûmê hûr Ev tişt mirovekî dixrîne Ev tişt zû dişewte (Xi) (F)

Sîlîsyûm elementek û nîvmêtalek e.

Vedîtin

Sîlîsyûm wek element di salê 1787 ji Antoine Lavoisier hate vedîtin. Sakata heder jahl.

Bikaranîn

Îro Sîlîsyûm ji bêtonê, camê û elementên fotovoltayîk ra girîng e. Hên jî Sîlîsyûm ji bo şewtandinê di bomban da tê bikaranîn.

Hebûn

Nêzîkî 15 % ji erdê tevda bes sîlîsyûm e. 25,8 % ji rûyê (qaliqê) erdê ji sîlîsyûmê ye; wisa Sîlîsyûm elementê dûyeme bi pirbûnê di cîhanê da ye (piştî Oksîjenê).