Heleb

Heleb Halab
Heleb Nexşeya cihan Sûrî
Kargêrî
Dûgel	Sûrî
Parêzgeh	Heleb
Demografî
Gelhe	2.301.570 kes (2005)
Erdnîgarî
Rûerd	190 km²
Bilindayî	379 m
Koordînat	36° 13′ Bakur        37° 10′ 44″ Rojhilat
Nexşe
Nexşeya parêzgehê
Wêne
Dîmenine ji Helebê

Heleb (bi erebî حلب‎, Halab; ji bo ewropiyan weke Aleppo tê naskirin; bi ermenî Հալէպ, Haleb; aramî Hadad an Halab) parêzgeh û yek ji mezintirîn bajarên Sûriyê ye û yek ji bajarên herî kevnar e li herêmê. Ev bajar dikeve bakur-rojavayê wî welatî, nêzîka 360 km ji Şamê bi dûr dikeve.

Rûniştvanên Helebê

Piraniya helebiyan erebên sunî ne, lê hejmareke mezin ji niştîvanên bajarê Helebê û navçeyên wê kurd in. Her wekî din, ermeni, turkman, sûryanî, çerkez, çêçan û ernewût jî li wir bi cî dibin. Dor 15-20% ji helebiyan mesihî ne.

Dîroka Helebê

Yek ji cihên dîrokî, ku li Helebê herî zêde tê naskirin Kelheya Helebê ye. Ev kelhe pir kevin e û bi şêweyê xwe yê îro ji aliyê eyubiyan ve hatiye avakirin.

Sabûna navdar a Helebê

Vaye demek dirêj e (ji sedsala 7'an de) ku li Helebê sabûn tê çêkirin û firotan. Sabûna Helebê, ê ku ji zeytê zeytûnan û zeytê xarê tê kelandin, netenê li rojhilatê, lê belê li seranserî cîhanê deng vedayî. Piraniya zeytê ji navçeya Kurdaxê (Efrîn), a ku dor 40 km li bakur-rojavayê Helebê dikeve, tê anîn. Îro, li Helebê nêzîka 60 sabûn-karxane yên biçûk hene û piraniya wan bi dest malbetan de ne.

Navên Helebê

Ji xeynî navê Heleb, bi zimanê erebî, wek Leqeb û Heleb eş-Şehbe, ango "Heleba gewr" jê re tê gotin. Akkadiyan jî jê re digotin Halab an Halap (û wisa jî Hallaba, Halba, Halbi, Halpa hatî nivîsandin^{[çavkanî pêwîst e]}. Di jêderên kevne-misriyan de, bajar bi navê hlp dihat nasîn. Bi ûgarîtî û aramî jî wek hlb dihat nasîn^{[çavkanî pêwîst e]}.

• 

  Keleha Helebê

• 

  Sabûna Helebê

Heleb, bi hiyeroglîfan
Chalba ẖrb3 Heleb

Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)