Kûze

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Kûze an kûje
Kûzeyê dûvik dirêj
Kûzeyê dûvik dirêj
Dabeşandina zanistî
Cîhan: Animalia
Filûm: Chordata
Çîn: Mammalia
Kom: Carnivora
Binekom: Caniformia
Jorefamîle: Musteloidea
Famîle: Mustelidae
G. Fischer de Waldheim, 1817
Binefamîle

"Lutrinae"
"Melinae"
"Mellivorinae"
"Taxideinae"
"Mustelinae"

Kûze an kûje (Mustelidae), famîleyekî guhandarên goştxwer tewr mestir ji binekoma guhandarên dirûvê kûçikan (Caniformia) e.

Şayes[biguherîne]

Gelek guhertoyên di mezinahî û reftara kûzeyan çêdibin. Kûzik (Mustela nivalis) pir ne mestir e ji mişkan, lê dirêjiyê kûjeyê avî ya girse digihîje ta 2.4 m û giraniyê kûjeyê avî ya deryayê digihîje 45 kg. Teviya van guhertoyan, lê kûzeyan di çend taybetmendiyên gelemperî tevkarî dikin. Kûze guhandarekî biçûk e bi lingên kurt, kurkên stûr û guhên kin û glover. Kûze canewerekî bi tenê dijî, şevger û dirêjiyê salê çalak e.[1] Ji xeynî kûjeyê avî ya deryayê ve, kûze bîn an bihinên tûj û xurt ji toşpiyê qûna xwe peyda dike ji bo îşaretkirina zayendî û nîşankirina sînorên herêmê xwe.[2]

Bikaranînên mirov[biguherîne]

Mirov dikanibû çend cureyên kûzeyan kedî bike ji mêj ve wek fisteqê kedî (Mustela putorius furo) û xedî bike ji bo bazirganiya kurkê wan bi nirx wek vîzonê deyayê (Neovison macrodon)(nemabûyî), vîzonê Amerîkayê (Neovison vison) û mînkê Ewropyayê (Mustela lutreola).

Sîstematîk[biguherîne]

Dabeşandina klasîk[biguherîne]

Famîleya kûzeyan ji 2 binefamîleyan , 22 cinsan û 57 cureyên mayî çêdibe gor dabeşandinek e kevin:

Binefamîleya Mustelinae
    • Cinsê Arctonyx
      • Arctonyx collaris
    • Cinsê Eira
      • Eira barbara
    • Cinsê Galictis
      • Galictis vittata
      • Galictis cuja
    • Cinsê Gulo
    • Cinsê Ictonyx
      • Ictonyx striatus
      • Ictonyx libycus
    • Cinsê Lyncodon
      • Lyncodon patagonicus
    • Cinsê Martes
      • " Martes americana
      • Martes flavigula
      • Bokenge, Martes foina
      • Martes gwatkinsii
      • Martes martes
      • Martes melampus
      • Martes pennanti
      • Martes zibellina
    • Cinsê Meles
    • 'Cinsê 'Mellivora
      • Mellivora capensis
    • Cinsê Melogale
      • Melogale everetti
      • Melogale moschata
      • Melogale orientalis
      • " Melogale personata
      • Melogale cucphuongensis
    • Cinsê Mustela
      • Mustela africana
      • Mustela altaica
      • Banevank Mustela erminea
      • Mustela eversmannii
      • Mustela felipei
      • Mustela frenata
      • Mustela itatsi
      • Mustela kathiah
      • Mustela lutreola
      • Mustela lutreolina
      • Mustela nigripes
      • Mustela nivalis
      • Mustela nudipes
      • Mustela putorius
        • Mustela putorius furo
      • Mustela sibirica
      • Mustela strigidorsa
      • Mustela subpalmata
    • Cinsê Neovison
      • Neovison vison
      • Neovison macrodon (di sedsala 19 an )
    • Cinsê Poecilogale
      • Poecilogale albinucha
    • Cinsê Taxidea
      • Taxida taxus
    • Cinsê Vormela
Binefamîleya Lutrinae
    • Cinsê Aonyx
      • Aonyx capensis
      • Aonyx cinerea
    • Cinsê Enhydra
      • Enhydra lutris
    • Cinsê Lontra
      • Lontra canadensis
      • Lontra provocax
      • Lontra longicaudis
      • Lontra felina
    • Cinsê Lutra
    • Cinsê Hydrictis
      • Hydrictis maculicollis
    • Cinsê Lutrogale
      • Lutrogale perspicillata
    • Cinsê Pteronura
      • Pteronura brasiliensis

Fosîlên kûzeyan Cinsên nemabûyî

Dabeşandina nû[biguherîne]

Eger kûze li heşt binefamîleyan were belavkirin di analaysîzê cenetîk:[3]

Kûze






Lutrinae



Mustela, Neovison (binefamîleya "Mustelinae")




Galictis, Vormela, Ictonyx, Poecilogale (binefamîleya "Galictinae")




Melogale (binefamîleya "Helictidinae")





Eira, Gulo, Martes (binefamîleya "Martinae")



Arctonyx, Meles (binefamîleya "Melinae")





Mellivora ( binefamîleya "Mellivorinae")




Taxidea ( binefamîleya "Taxideinae")



Pêşangeh[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. King, Carolyn (1984). Macdonald, D, ed. The Encyclopedia of Mammals. New York: Facts on File. pp. 108–109. ISBN 0-87196-871-1. 
  2. Kenyon, Karl W. (1969). The Sea Otter in the Eastern Pacific Ocean. Washington, D.C.: U.S. Bureau of Sport Fisheries and Wildlife. 
  3. "Koepfli2008"

Girêdanên derve[biguherîne]