Kurdên Anatoliyaya Navîn

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Îro li Anatoliyaya Navîn, li Enqere (Haymana, Polatlı, Bala, Şereflikoçhisar), Qonye (Kulu, Cihanbeyli, Yunak), Kırşehir (Kaman, Çiçekdaxi), Nevşehir, Aksaray, Yozgat (Yerkoy), Çorum, Sivas û li Tokatê nezîkî milyonek[çavkanî pêwîst e] kurd hene.

Li Anatoliyaya Navîn li Enqerê 102, li Konyê 75, li Kırşehirê 52, li Nevşehirê 50, li Aksarayê 39, li dorbera sinorên Yozgat-Tokat-Amasyê 41, li Kayseriyê 23 bi giştî nezîkî 300 gundên[çavkanî pêwîst e] kurdan hene.

Du kovarên Kurdên Anatoliyaya Navîn hene: Bîrnebûn û Veger.

Nexşeya Kurdên Anatoliyaya Navîn

Dîrok[biguherîne]

Dîroka kurdên Anatoliyaya Navîn pir kevn e. Ew 200-300 salî berê di dema împaratoriya Osmanî de hatine Anatoliyaya Navîn. Sedeme hatina wan ji sedî sed nayê zanîn. Sedeme bingehî: hekokiyên eşîretî û koçerî bûne.

Ji Welatê Rojê - Kurdîstanê bi dehan eşîr û qebîle koçer bûne û hatine Anatoliyaya Navîn. Navê çend eşîrên ewên: eşiri giştek eşiri rişvani, Xelikî, Canbegî, Şêxbizinî sexbizini na rişvan, reşi,zimané sexbizini na kurmanciye], Omerî, Sefkî, Celkî, Nasirî, Terkî, Mikaîlî, Ruta, Zirkî, Sidunî, Qilorî, Doykan, Motikan, Şexbilîan, Bilkî, Hêcibî, Atmana, Bazikî, Milli, Bereketî, Mifkî, Oxçî, Pisî, Sêwidî, Cutikî.(Şixbilian, berakti, oxçi, pisi û mifikan Kurda Kırsehire.)

Kurdên Anatoliyaya Navîn li wan doran: li Heymaneyê, li Konyayê (75 gund); li Cihanbegê (Înewî), li Yunakê, li Kuluyê, li Balayê, li Polatliyê, li Enqereyê (102 gund), li Kirşehirê (52 gund), li Nevşehirê (50 gund), li Çicakdaxê, li Aksarayê (39 gund) û li Koçhisarê bi cîh bûna.

Mêrhijmareyê (nifûs) kurdên Anatoliyaya Navîn li gor texmînên nezikî 1,5 - 2 mîlyoniyê.

Kurdên Anatoliyaya Navîn heta îro zimanên xwe dayikî yên Kurmancî, Şêxbizinkî û Dimilkî paristinê. Li gund û malan xwe de bi zimanên xwe diaxifin. Zarokên wan heta dest bi dibistaneyê Tirkan nakin, zimanê Tirkî femnakin.

Eşîrên Şêxbizinî bi piranî li dora Heymaneyê û Yunakê dijîn, bi ziravê Şêxbizinkî, eşîrên li dora Aksaray bi ziravê Dimilkî û eşîrên din ji bi ziravê Kurmancî diaxifin. Kurdên Anatoliyaya Navîn beşek ji miletê Kurd in. Ji bo wan ji çareserkirina pirsa Kurd gelek girînge. Wak her miletekî serbixwe ew ji dixwazin jiyanê xwe berdewam bikin.Rexistenên Kurdan bi salan dijî zulm û zordariyên dewleten kedxêr tekoşînê xwe berdewam dikin.

Kurdên Anatoliyaya Navîn her çiqas ji welatê xwe Kurdistanê durketina ji, wan giredayîne xwe bi welat re naketandinê. Bi sedan keç û xortên kurdên Anatoliyaya Navîn di nav tekoşîna Kurden de cihê xwe girtinê û sehid ketinê. Ew bo jiyanekê bi rûmet û serfiraz vegeriyan welatê xwe Kurdistanê. Ji bervê ku koçberî û surgûna beri 300 salî edî bi dawî bûyê. Mesajên wan hevalen ku vegeriyan Welate Rojê ew bû: "Me xwe ji bîrnakir û ji bîrnakin"

http://www.birnebun.com/images/xerite/konya.gif

Gundên kurdên Anatoliyaya Navîn[biguherîne]

Qonye (Konya)[biguherîne]

Cihanbeyli[biguherîne]

Kulu[biguherîne]

Sarayonu[biguherîne]

Yunak[biguherîne]

Çeltik[biguherîne]

Enqere (Ankara)[biguherîne]

Haymana[biguherîne]


Li Haymanayê 56 gundê kurdan hene. Hemi lîsta gundan di malpera kovara Bîrnebûnê da cî digre.

Bala[biguherîne]

Polatlı[biguherîne]

Şereflikoçhisar[biguherîne]

Nevşehir[biguherîne]

Kırşehir[biguherîne]

Navend[biguherîne]


Çiçekdaxi[biguherîne]

Boztepe[biguherîne]

Kaman[biguherîne]

Aksaray[biguherîne]

Gundaki li aksaray ê Ekecik Nifusê xwe, 2000 kes ê. Ew gunda him zazaki him ji kurmanci diaxifin. Bajara navende aksaraya 45. km ye u navceye ekecik 15. km. dur e.

Gundaki ekecike ye. 1800 nifuse xwe heye. ji bajare navende 40km, ji navceye 20km ye. u wa gundaji kurmanci diaxifin.

Girêdanên derve[biguherîne]