Bendava Dûkan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Bendava Dûkan
بەنداوی دووکان
47164Image1.jpg
Bendava Dûkan
Cih
Herêm Silêmanî, Hikûmeta Herêma Kurdistanê
Dewlet Iraq
Koordînat 35°57′15″Bk 44°57′10″Rh / 35.95417°Bk 44.95278°Rh / 35.95417; 44.95278
Bendava Dûkan li ser nexşeya Hikûmeta Herêma Kurdistanê nîşan dide
Bendava Dûkan
Avayî
Destpêk 1954
Vekirin 1959
Bendav
Mebest Çendmebestî
Cure Kemera gundor (silindir)
Bilindayî 116,5 m
Dirêjahî 360,0 m
Çem Zêyê Biçûk
Cureya Rêherkê Karûbar: Serdab,
Acîl: Zengildev
Zerengiya deravêtê ya rêherkê Karûbar: 2450 m3/s,
Acîl: 1860 m3/s
Embarav (gola bendavê)
Embarav Deryaçeya Dûkan
Qewareya
gola bendavê
6.970.000.000 m3[1]
Îstgeha wizeya karebayê
Turbîn 5 x 80 MW[2]
biguherîneBelge

Bendava Dûkan (bi soranî: بەنداوی دووکان‎‎, lat. Bendawî Dûkan‎), bendaveke kemerî ya çendmebestî ye ku li parêzgeha Silêmaniyê ya Herêma Kurdistanê ye. Ew pêşiya Zêyê Biçûk girtiye û bi vî awayî jî Deryaçeya Dûkan çêbûye. Bendava Dûkan di navbera salên 1954-1959'an de hatiye çêkirin. Belam jêderka hêz bi temamî di sala 1979'an de bi ger kete. Dirêjayiya wê 360 metre û bilidiya wê jî 116,5 metre ye. Zerengiya maksîmûm a santrala hîdroelektrîk a bendavê 400MW e.

Dîroka projeyê[biguherîne]

Bendava Dûkan di navbera salên 1954-1959'an de ji bo embarkirina av, avdanî û hîdroelektrîkê wek bendaveke pirmebestî hate çêkirin.[3] Sêwirandina bendavê ji aliyê Binnie & Partners(şirketa endezyariyê ya Îngilîz) ve hatiye çêkirin.[4] Herêma ku di bin avê de ma, li wê nêzîkî 50 gund hebû. Ev 50 gund jî ji 1.000-1.200 malbatan pêk dihatin.[5] Beriya çêkirina bendavê ev 50 gund hate valakirin û kesên ji vê herêmê li rojavaya deryaçeyê hatin bicihkirin.

Santrala hîdroelektrîkê di sala 1973'yan de ji aliyê şirketa Rûsî ya bi navê Hydroproject ve hate sêwirandin û di sala 1979'an de bi ger kete. Wizeya santralê, ji sedema kêmasiyên xweytî û veherê ve,  kêm bû û pêwîst bû ku piştî suxreya 30 salî ew bê guhirandin. Di sala 2007'an de Bankaya Cîhan 40 milyon dolar şiyand, da ku bi vî pereyî bendavên Dûkan û Derbendîxan vebiherînin.

Pêşangeh[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. Dokumaneke li ser Bendava Dûkan[1]
  2. http://www.envirozan.info/EZ_Docs/Dams/D_Iraqi%20Dam%20Assessments.pdf
  3. Kliot, Nurit (1994). Water Resources and Conflict in the Middle East. Milton Park: Routledge. ISBN 0-415-09752-5.
  4. https://link.springer.com/article/10.1007%2FBF01425181
  5. Jwaideh, Albertine (1996). "Dukan Dam". In Simon, Reeva S.; Mattar, Philip; Bulliet, Richard W. Encyclopedia of the modern Middle East. New York: Macmillan Reference. pp. 587–588. ISBN 0-02-896011-4.