Lîga Keltan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Lîga Keltan ( bî îngilîzî: Celtic League ) rêxistineke ramyarî û çandî ya navneteweyî ye ku çand û zimanên Keltan pêş dixe. Di nav van de lîgên Keltan di neteweyên Keltan ên nûjen bi gotineka din deverên Îrlenda, Skotlenda, Wales, Bretanya, Cornwall û Girava Manê de ne.


Armanc[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Armanca bingehîn a Lîga Keltan ew e ku wekî rêxistinek navneteweyî beşdarî "tekoşînên" şeş neteweyên Kelt bibe da ku serxwebûna xweya ramyarî, çandî, civakî û aborî bi dest xwe bixin an bi dest bixin. Ev tê de:

  • Di navbera gelên Keltî de hevkariyê pêş bixin
  • Hişmendiyek ji têkilî û hevgirtina taybetî di navbera wan de pêşve bibin
  • Afirandina hişmendiyek navneteweyî ya çêtir ji têkoşîn û destkeftên serxwebûna Keltan
  • Dalberîn ji bo yekîtiya fermî ya dewletên Keltan carekê du an bêtir ji wan serxwebûnê bidest bixin
  • Emaneta belavkirina çêtir a madeyên Kelt di nav gelê Kelt de
  • Her neteweya Kelt, ji ber dîrokek cûda, nêrînên cûda hene û ji ber vê yekê çu homojeniyek ferzîne nayê hêvî kirin. Lê ev cihêrengî tê xwestin ku di nava Lîga Keltan de pêk were. Bi vî rengî, qadên hevkariya gengaz çêtir têne destnîşankirin û di dawiyê de ramyariyeke giştî ya hûrgulî dikare were formulekirin.

Ango, Lîga Keltan armanc dike ku tevgerên cûrbecûr ên serxwebûnê yên van şeş welatan bîne ba hev.

Belavbûn[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

----      Skotlenda      Îrlenda tevî Îrlendaya Bakur      Mann      Wales      Cornwall      Bretanya tevî Loire-Atlantique

6 şaxên sereke bi gelemperî bi navê welêt di zimanê keltî yê herêmî de têne gotin; Îrlenda wekî Éire , Skotland wekî Alba, Wales wekî Cymru, Bretanya wekî Breizh, Cornwall wekî Kernow û Girava Man wekî Mannin tê zanîn. Li DYA û Londonê nivîsgehên navneteweyî jî hene. Di heman demê de li Kanadayê civakek piçûk a Scottish Gaelic-axiver jî heye.

Kovar[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Komele kovara sêmehî ya Carn çap dike. Gotar bi şeş zimanên Keltî yên zindî ( pê ve Manks û Kornî) û îngilîzî têne weşandin. Bergê kovarê nexşeyek wekî nimûneyek yên şeş welatên Kelt û navên wan e. Di demên berê de bi fransî jî gotar weşandî bûn. Yek ji beşdaran Sorley MacLean e, lê kalîte û rastbûna gotaran pir guhêrbar e . Nivîsgeha Amerîkî nûçenameya xwe ya sêmehî çap dike, " şeş netewe, yek Giyan". Her şaxek carinan kovara xwe weşandiye, ku temenê wê her gav kurt bû.

Dîrok[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Di sala 1961an de Lîg ji gelek rêxistinên keltan, bi taybetî Kongreya keltan derket, lê bi hûrgilî bêtir ramyarî.Ev berê ji hêla Hugh MacDiarmid û yên din ve hatibû pêşniyar kirin. Şaxê Amerîkî ya Lîga Keltan di 1974 de li New York City hate damezrandin.

Nakokiya navxweyî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Nakokî statuya Galîsya û Asturias wekî neteweyên Kelt digire nav xwe. Lihevhatina giştî ya di nav rêxistinê de ev e ku ew ne neteweyên keltî ne ji ber ku zimanê keltî li wir nemaye.

Endamên berbiçav û berê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Hin endamên navdar ên Lîga Keltan Plaid Cymru, Gwynfor Evans, dîroknas û nivîskar Peter Berresford Ellis, û Winnie Ewing ji Partiya Neteweyî ya Skotlandî bûn.

Statûya ramyarî ya welatan[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Rewşa siyasî ya welatên Kelt gelek cûda ye.


Payeyên di nav Lîga Keltan de[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Kurtkirin ji bo welatê pêwendîdar e ku mirov jê tê.

B(retonî), C( Kornî), I(Îrlendî), M(anks), S(kotlendî), W(alesî)

Tîr diyar dike ku kesek çûye welatekî din ê Keltî.

Sekreterên giştî yên Lîga Keltan[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Alan Heusaff m. (1961–84), B→I
J. Bernard Moffat: (1984–88), M
Davyth Fear: (1988–90), C→W
Séamas Ó Coileáin: (1990–91), I
J. Bernard Moffat: (1991–2006), M
Rhisiart Tal-e-bot ( ji sala 2006ê), W

Payeyên din[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Serokatî û cîgirên serokatiyê ji 1961 heya 71 hate dayîn û piştre hatin hilweşandin. Paye ji hêla Gwynfor Evans (W) û Robert McIntyre (S) ve hatin girtin.

Girêdanên derveyî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Malpera lîga Keltan

Wêje[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • Ellis, Peter Berresford, The Celtic Dawn
  • Tanner, Marcus, Last of the Celts