Erdhej

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Piştî erdhejê dîmenek ji bajêr 1906, San Francisco (DYA)

Erdhej an bîvelerze yek ji wêraneyên xwezayiyê ye.

Li qatên erdê yên hêj rûneniştî de şikestin pêk tên û melisandin dibe. Ev bûyer gorî hêza şikestinê herêmên nêzîkê xwe dihejîne. Yek ji katastrofên mezin ên mirovahiyê ye.

Zanîna ku li ser erdhejê lêkolîn dike sîsmolojî (erdhejnasî) ye. Sîsmolog (erdhejnas) lê dixebitin ku agahiyên têkûz û bilez bidestbixin, daku ziyana erhejê kêm bikin. Mixabin dîsa jî ziyaneke mezin dide mirovan. Bi taybetî dide xizanan ku di avahiyên nezexm de dijîn.

Erdhejên mezin li Kurdistanê[biguherîne]

Erdhejên mezin li derveyî welêt[biguherîne]

  • 1906, li San Francisco, hêza wê 7,7-8,3, bi xwe re şewatek mezin tîne û bajêr dişewite.
  • 1908, li Meksîkoyê, hêza wê 8,1
  • 1988, li Ermenistanê.
  • 1999, li derûdorên Izmîtê (Tirkiye), bi fermî, 15.000 mirî bûne.
  • 2004, ev erdhej li Okyanûsa Hindî çêbûye û pêlên mezin ên tsunamî rakirin, nêzîkî 300.000 kes mirî bûn.

Di dîroka mirovahiyê de gelek erdhej bûne. Roj bi roj têkoşîna bi erdehejê re pêşdikeve.

Çavkanî[biguherîne]