Korsîka

Korsîka
Corsica Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Collectivité territoriale de Corse Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Corse-photosat.jpg
Flag of Corsica.svg
Ala
Coat of Arms of Corsica.svg
Mertal
Korsîka li ser nexşeyê
Korsîka li ser nexşeya Fransa nîşan dide
Korsîka
Korsîka
Koordînat: 42°9'0"Bk, 9°5'0"Rh
Dûgel Fransa
Paytext
  • Aiacciu Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Dema avabûnê1 kanûna paşîn 1972 Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Rûerd
 • Giştî
  • 8680 kîlometre çargoşe Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Gelhe
349.465 (2022) Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
DemUTC+1 (dema standard), UTC+2 (Demjimêra havînê)
Malper
biguherîne - Wîkîdaneyê biguherîneBelge
Nexşe Korsîka

Korsîka (bi korsî: Corsica, bi fransî: Corse) girava çarem a herî mezin a ji pê Sîcîlya, Sardînya û Kîpros re di Derya Navîn de ye.

Korsîka yek ji 26 navçeyên Fransa ye. Lê otonomiyê giravê Korsîka gorî otonom navçeyên dinên Fransa hinekî lawaz e. Yanê ew hinekî din serbixwe ye. Napoleon Bonaparte li Korsîka hatiye dine.

Erdnîgarî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Korsîka ji girava Sardînya bi Tengava Bunifaziuyê vediqete. Hin bajarên xwe yên mezin Aiacciu, Bastia, Corti û Sartè ne.

Dîrok[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Korsîka heta 237 b.z. de derbaza Împeratoriya Romayê bû di bin destên Kartacayan de bû. Ew heta 430 p.z. de ji aliyê vandalan hat dagirkirin, dest romayan de ma. Ew di 522an de derbaza Bîzans bû. Pê Bîzansan re ereb, Lombard û bi dawî di 1282an de derbaza Genovayê bû. Ew navbera 1296-1434 Aragonê û navbera 1553-1559an de Fransayê kergar kir jî, ew heta di 1768an de Genovayê ew firota Fransa ew bin destên Genovayê de ma.

Pasquale Paoli (1725-1807), generalekî korsîkayî, ji bo serxwebûna Korsîka pêşin hembera Genovayê ji pê re jî hembera Fransê serîhilda. Lê ji pê Genovayê girav 1769an de firota Fransa, fransiyan girav dagir kir û Pasquale Paoli hat mişexta Londra kirin.

Napoleon Bonaparte di 1769an de li Korsîka hate dinê.

Girêdanên derve[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]