Korsîka

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Korsîka
Corsica Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Herêm
Collectivité territoriale de Corse Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Corse-photosat.jpg
Alaya Korsîka
Ala
Mertala Korsîka
Mertal
Korsîka li ser nexşeyê
Korsîka li ser nexşeya Fransa nîşan dide
Korsîka
Korsîka
Koordînat: 42°9'0"Bk, 9°5'0"Rh
Dûgel  Fransa
Paytext
  • Ajaccio Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Dema avabûnê 1 kanûna paşîn 1972 Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Rûerd
 • Giştî
  • 8680 kîlometre çargoşe Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Gelhe 338.554 (2018) Li ser Wîkîdaneyê biguherînê
Dem UTC+1 (dema standard), UTC+2 (Demjimêra havînê)
Malper
biguherîne - Wîkîdaneyê biguherîneBelge
Korsîka ji peka NASA de
Nexşe Korsîka

Korsîka (bi fransî: Corse, korsîkî: Corsica) girava çaram mezinê ji pê Sîcîlya, Sardûnya û Kîpros re di derya navîn de ye.

Korsîka yek ji 26 navçeyên Fransa ye. Lê otonomiyê giravê korsîka gorî otonom navçeyên dinên Fransa hinekî lawaz e. Yanê ew hinekî din serbixwe ye. Napoleon Bonaparte li korsîka hatî bû dine.

Erdnîgarî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Korsîka ji girava Sardûnya bi Tengava Bonifacio vediqete. Hin bajarên xweya mezin (navên korsîkî) Ajaccio (Aiacciu), Bastia (Bastia), Corte (Corti) û Sartène (Sartè) ye.

Dîrok[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Korsîka heta 237 b.z. de derbaza Împaratoriya Roma bû di bin destên Kartacayan de bû. Ew heta 430 p.z. de ji aliya Vandalan hat dagir kirin dest Romayan de ma. Ew di 522an de derbaza Bîzans bû. Pê Bîzansan re Ereb, Lombard û bi dawî di 1282an de derbaza Genovayan bû. Ew navbera 1296-1434 Aragonan û navbera 1553-1559an de Fransîyan kergar kir jî, ew heta di 1768an de Genovayan ew firota Fransa ew bin destên Genovayan de ma.

Pasquale Paoli (1725-1807), generalekî korsîkayî, ji bo serxwebûna Korsîka pêşin hembera Genovayan ji pê re jî hembera Fransiyan serîhilda. Lê ji pê Genovayan girav 1769an de firota Fransa, fransiyan girav dagir kir û Pasquale Paoli hat mişexta Londra kirin.

Napoleon Bonaparte di 1769an de li Korsîka hate dinê.

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]