Monomer

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Peyva monomer (mono, ”yek” û -mer, “parçe, heb”) ji zimanê yewnanî çê bûye. Monomer bi serê xwe molekulên hûrik in . Monomer bi reaksiyona dehîdrasyonê, di navbera hev de bendên kîmyayî ava dikin û dibin polîmer. Ango, monomer yekeya polîmerê yê.

n(monomer) → polîmer + (n-1)H2O

Di zanista biyolojiyê de asîdên amînî, glukoz, asîdên rûnê û nukleotîd hin ji monomerên xwezayî ne. Asîdên amînî monomerên proteînan e.

n(Asîda amînî) → proteîn(polîpeptîd) + (n-1)H2O

Glukoz monomerên polîsakkarîdan e.

n(Glukoz) → (nîşa an seluloz an jî glîkojen) + (n-1)H2O

Nukleotîd monomerên asîda deoksîrîbonukleî (ADN) û asîda rîbonukleî (ARN) ye.

n(nukleotîd) → ARN + (n-1)H2O

n(nukleotîd) → ADN +(n-2)H2O

Xurekên wekî rûn, proteîn û karbohîdrad makromolekul in. Ji boy derbasbûna nav xwînê û xaneyan divê ji aliyê enzîmên dehandinê ve bên parçekirin û bibin monomer. Xurekên karbohîdradî bi enzîmên dehandinê hîdrolîz dibin û monomerên wekî glukoz, fruktoz û galaktoz çê di bin. Xurekên proteînî jî bi enzîmên dehandinê, tên dehandin û asîdên amînî wekî monomer çê dibin. Van monomeran têra xwe hurik in û dikarin derbasî nav xwînê bibin.

Çavkanî[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]