Şablon:GH

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Nexşe nîşanî serdestên Kardox û Adiabene di sedsalên dawî BC. Xeta şîn rêwîtiya û vekişîna bi hezaran kesî ji Kardox di 401 B.Z.

Jêdera kurdan an Eslê kurdan, pirsgirêkek e ku bi dîroka Rojhilata Navîn re têkildar e. Akademî ji bo orîjînala peyva Kurd teoriyên cûda pêşve xistin. Li gorî Orîntalîstê Ingilîz Godfrey Rolles Driver, termê kurdî bi neteweya ku jê re Kardox Sumer tê te nasîn re têkildar bû, di tabletên mêjiyê Sumeriyan de di hezarsala 3-an B.Z de hate dîtin. Li gorî yek teoriyê, ew pêşniyazkiriye ku peyva "nomadic; konê firotanê" di Farisiya Navendî de wekî "kwrt-" tê bikar anîn.Dûv re hat encamdan ku ev term ji navê toponîmek an eşîra kevnare ya Cyrtii / Kurtii an Corduene / Karduya derketiye. Karda-ka, ku forma kevnare ya peyva "Kurd" e, di tabloyên Sumeriyan de (hezarsala 3-an B.Z.) hat bikar anîn û ji bo eşkerekirina gel û dewletekê jî hate bikar anîn.Peyva kurdî di formên cûda yên dîroka dîrokê de û ji hêla neteweyên cûda di zimanên wekhev de lê beşek jî di wateyên cuda de xuya dike. Li gorî yek teoriyê, fikirîn ku ew ji peyva 𐭪𐭥𐭫𐭲 kwrt- hatî, ku di Farisiya Navendî de termê "nomadic; konê firotanê" ye.Dûv re, di serpêhatiyên Islamicslamî de, piştî dagîrkirina Iranê, ev term bi heman awayî bi Erebî hate pejirandin û bi taybetî ji bo eşîrên nomranî yên ranî hate bikar anîn.Gorê Şerefxanê Bidlîsî di sedsala 16-an de, Kurd ji çar koman pêk tê: Kurmanç, Lur, Kelhor û Goran jî bi zaravayek an cûdahiyek zimanî diaxivin. Ludwig Paul (2008) amaje dike ku karanîna sedsala 16-an, wekî ku ji hêla zimanê kurdî ve ji hêla Şerefxan ve hatî tomarkirin, hîn jî dibe ku nasnameya etnîkî "kurd" a bakurê rojavayê Iranê, ya ku bêyî Kurmanç, Lur, Kelhor û Goranê tevdigere, berbiçav bike.Wekî ku ji peyva farisî ya navendî ya kwrt, kwrt, diyar bûye ku ev yek toponîmek serdema Bronzê, Kardu an Kar-da nîşan dide. Di Erebî de, ev nav li erdnîgariya ku Kurd lê dijîn, bi Çiyayê Cûdî re têkildar bûye, ku di Quranê de jî tête behs kirin, û ev teorî hîn xurttir bûye ku ji bav û kalên Kardox re tê gotin Gutî. (bêhtir…)

ArşîvGotara berê