-istan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

istan paşgirek e ku navên cih û welatan pêk tîne, mîna daristan (cihekî bi daran), goristan (cihekî bi goran), Kurdistan (welatê kurdan) û hwd.

Peyva "stan"[biguherîne]

Koka navê stan qet ne diyar e, lê hin zimanzan dibêjin ku peyv ji zimanê farsî ango ji zimanên arî yan îranî tê [1][2], lê li gor hin çavkaniyên din ew ne nihêrîneke bêalî ye[3]. Protohindoewropî yan hind û ewropiya kevn zimanekî gelek kevn û êdi êdî ev ziman bûye bavê zimanan wekê îngilîzî, rûsî, latinî, hindî, kurdî û hwd. Li gor hin pisporan koka peyva kurdî stan ji zimanê protohind û ewropî *stâ [4][5][6][7] tê. Wergera *stâ bi kurdî "li ser piyan man, rawestin" Peyva protohind û ewropî *stâ di gelek zimanên hind û ewropî de tê dîtin. Bo mînak:

Malbata zimanên germanî[biguherîne]

Bi îngiliziya kevin “standan”[8] û bi îngiliziya-îroyin “to stand”. Bi almanîya-kevin “stân”[9]. Bi îslandî “standa” [10]. Bi norwecî “sta”[11], bi holandî “staan” [12].

Malbata zimanên latînî[biguherîne]

Bi latinî "stare[13], bi rûmenî "stare/stat"[14][15]. Bi îspanyolî "estar"[16][17][18].

Malbata zimanên iranî[biguherîne]

Bi farsî nabêjin "stan", lê dibêjin "ایستادن" = "istadan"[19][20], bi tacîkî "istodan", bi hindî "avasthâ" [21]. Bi sanskrîtî "tiṣṭhati"[22] = "tishth-hati"

Malbata zimanên slavî[biguherîne]

Bi zimanê ukraynî "stan"[23][24], bi polonî "stan"[25][26][27], bi sirbî "stane"[28], bi çekî "stât"[29].

Navê welat[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. http://www.alphadictionary.com/articles/english_grammar_style/suffix_stan.html (li gor "alphadictionary sûffiksa "stan" ji proto-hind-û-ewropî hatî)
  2. http://www.worldatlas.com/aatlas/infopage/stan.htm (li gor "world atlas" sûffiksa "stan" ji farsî hatî)
  3. http://www.etymonline.com/index.php?term=stand&allowed_in_frame=0 (li gor etymology-online, peyva stan ne îranî ye, le hindûewropi ye)
  4. Johnny Cheung: Etymological Dictionary of the Iranian Verb. Leiden 2007 (rûpel 358)
  5. Watkins, Calvert. The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots, 2nd ed., Houghton Mifflin Co, 2007.(rûpel 84)
  6. http://hotword.dictionary.com/afghanistan-kyrgyzstan-%E2%80%94-how-many-%E2%80%9Cstans%E2%80%9D-are-there-what-does-it-mean/
  7. http://indo-european.info/pokorny-etymology-dictionary/translate/English/Indo-European/?q=stand
  8. http://archive.is/20120527080316/home.comcast.net/~modean52/oeme_dictionaries.htm http://hord.ca/projects/eow/grammar/verb.php?id=1591&output=macron
  9. http://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/althochdeutscheswoerterbuch/neuenglisch-ahd.pdf (rûpel 425)
  10. http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/IcelOnline/IcelOnline.TEId-idx?type=entry&eid=STANDA&q1=stand
  11. http://dictionary.sensagent.com/stand/en-no/
  12. http://www.systranet.fr/dictionnaire/anglais-neerlandais/stand
  13. http://translate.google.com/?hl=fr#la%7Cen%7Cstare
  14. http://dictionnaire.sensagent.com/%C3%A9tat/fr-ro/
  15. http://www.tradu.ro/dictionare/on-line/index.php?sir=sta&ok=Tradu&sens=rf&tip=ny
  16. http://www.larousse.fr/dictionnaires/anglais-espagnol/stand
  17. http://www.wordreference.com/es/translation.asp?tranword=stand
  18. http://www.diccionarios.com/detalle.php?palabra=stand&dicc_54=on
  19. http://api.ariadic.com/?word=stand&lcode=20
  20. http://translate.google.com/?hl=en#en%7Cfa%7Cstand
  21. http://www.dictionaric.com/dicohindi/dicohindi.php?rech=%C3%A9tat
  22. http://www.spokensanskrit.de/index.php?tinput=tiSThati&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0
  23. http://www.dictionaric.com/dicoukrainien/dicoukrainien.php?rech=%C3%A9tat
  24. http://translate.google.com/?hl=fr#fr%7Cuk%7C%C3%A9tat
  25. http://tlumacz.interia.pl/szukaj?utf8=1&q=%C3%A9tat&jezyk=fr%7C4%7C1
  26. http://dictionnaire.sensagent.com/%C3%A9tat/fr-pl/
  27. http://megaslownik.pl/slownik/francusko_polski/12430,%C3%A9tat
  28. http://translate.google.com/?hl=en#en%7Csr%7Cto%20stand
  29. http://translate.google.com/?hl=en#en%7Ccs%7Cto%20stand