Dewleta Biweyhiyan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Dûgela Biweyhiyan

Samaniyan
Zîyariyan
Banû Îlyas
934 — 1062[1]

Flag of None.svg
Al

Buyids 970.png

Agahiyên gelemperî
 Rêveberî
 Paytext Şîraz
 Ziman Kurdî
Farsî
Erebî
 Ol Îslam
 TBH {{{tbh}}}
 TBH/sal {{{tbh kes}}}
 Dirav {{{dirav}}}
 Dem {{{dem}}}
 Nîşana înternetê {{{nîşana înternetê}}}
 Kd. telefonê {{{koda telefonê}}}
 {{{agahîgelemp1 sernav}}} {{{agahîgelemp1}}}
 {{{agahîgelemp2 sernav}}} {{{agahîgelemp2}}}
 {{{agahîgelemp3 sernav}}} {{{agahîgelemp3}}}
 {{{agahîgelemp4 sernav}}} {{{agahîgelemp4}}}
 {{{agahîgelemp5 sernav}}} {{{agahîgelemp5}}}

Gelhe
{{{gelhe}}}
{{{gelhe2}}}
{{{gelhe3}}}
{{{gelhe4}}}
{{{gelhe5}}}

Rûerd
{{{rûerd2}}}
{{{rûerd3}}}
{{{rûerd4}}}
{{{rûerd5}}}

Dîrok û bûyer
{{{bûyer6}}}
{{{bûyer7}}}
{{{bûyer8}}}
{{{bûyer9}}}
{{{bûyer10}}}
{{{bûyer11}}}
{{{bûyer12}}}

Serwerî
   {{{sernav serokA}}}
{{{serokA1}}}
{{{serokA2}}}
{{{serokA3}}}
{{{serokA4}}}
{{{serokA5}}}
{{{serokA6}}}
   {{{sernav serokB}}}
{{{serokB1}}}
{{{serokB2}}}
{{{serokB3}}}
{{{serokB4}}}
{{{serokB5}}}
   {{{sernav serokC}}}
{{{serokC1}}}
{{{serokC2}}}
{{{serokC3}}}
{{{serokC4}}}
{{{serokC5}}}
   {{{sernav serokD}}}
{{{serokD1}}}
{{{serokD2}}}
{{{serokD3}}}
{{{serokD4}}}
{{{serokD5}}}
   Mîr/Şahenşah
 934-949 Îmad al dawla
 1048-1062 Abu Mansur Fulad Sutun
{{{serokE6}}}
{{{serokE7}}}
{{{serokE8}}}
{{{serokE9}}}

Karîna qanûndanînê
{{{perleman}}}

Ya berê Ya paşê
SamaniyanSamaniyan
ZîyariyanZîyariyan
Banû ÎlyasBanû Îlyas
XeznewîXeznewî
SelçûqîSelçûqî
KakûyîKakûyî
ÛqeylîÛqeylî
MerwanîMerwanî
Nexşeya dewleta Biweyhiyan cihê kesk e.
Dewleta Ziyariyan nêzîkî behra Hezarê cihê lacîwerd e.
Dewleta Harezmşahiyan hêşînê tarî ye.
Cihê samaniyan renge zer e.
Ew cihê bazarê ji aliyê biweyhiyan ve hatiye avakirin, li Şîrazê ye.
Tasekî biweyhiyan

Biweyhî, Dewleta Biweyhiyan di pirtûkan de bi erebî : الدولة البويهية al-Dawla al-Buwayhīya hatiyê binavkirin, dewleteke kurdan bû, di 932an de li Îran û Îraqa îroyîn de hatiye avakirin. Her çiqas pêşiyê bi pirranî li bakûrê Îranê bûbin jî paşê heta başûrê Îranê çûne.[2]

Peytexta vê dewletê Şîraz bû. Dînê dewletê îslam û ziman jî bi piranî farsî û kurdî tevê erebî bûye[çavkanî pêwîst e].

Temenê Dewletê 130 sal bû û di sala 1062 ji hevda ketiye.

Dîroka biweyhiyan[biguherîne]

Pêşengên dewletê[biguherîne]

Girêdanê derve[biguherîne]

Şiwînên dîrokî yên biweyhiyan[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. C.E. Bosworth, The New Islamic Dynasties, (Columbia University Press, 1996), 154.
  2. http://www.iranicaonline.org/articles/buyids