Maurizio Garzoni

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Maurizio Garzoni (z. 1734 − m. 1804), keşeyekî îtalî ye, ji ber berhema wî ya bi navê Grammatica e Vocabolario della Lingua Kurda (Rêziman û ferhenga zimanê kurdî) jê re dibêjin "bavê kurdolojiyê"[çavkanî pêwîst e].

Grammatica e vocabolario della lingua Kurda (Rêzîman û bêjesaziya/bêjeyên zimanê Kurdî) navê pirtûka wî ye. Di sala 1787an de li bajarê Roma hatiye çapkirin. Li ser rêzimana kurdî ye. Keşeyê domînîk û mîsyoner Garzoni, çû Kurdistanê ji bo hîn kirina xaçparêzî Kurdan bike.

Garzoni di nava salên 1752 - 1787an de li ser kurdan û kurdî xebitiye. Zêdetirî 18 salan li Başûrê Kurdistanê, bi taybetî li Mûsilê maye. Bi alîkariya Domenico Lanza (1718 - 1782) û Giuseppe Campanile (1762 - 1835) karê xwe yê kurdnasiyê kiriye.

Ji ber ku ew bi dogmatîzm û dîsîplîna katolîkiyê perwerde bûye, viya bandora xwe li ser xebatê jî kiriye. Wî bi dogmatîkî li ziman û jiyana kurdan nêriye[çavkanî pêwîst e].

Wî û hevalên xwe ji bo dîroka rêzimana kurdî karek girîng û bêhempa kirine. Beriya Mînorskî ew li Ewropa wekî "bavê Kurdologiyê" yan "rêberê rêzimana Kurdî" dihate binavkirin[çavkanî pêwîst e].

Li Weşanxaneya Sacra Congregazione di Propaganda Fide hatiye çapkirin. Orijînala pirtûkê niha li Zanîngeha Oxfordê ye. Di 19'ê pûşpera 2008an de pirtûk ji bo parastinê ji aliyê Enstîtuya Kurdî ya Parîsê ve hatiye dîgîtalîzekirin. Pirtûk ji 288 rûpelan pêk tê.

Garzoni di pirtûka xwe de ferhengokek jî bicih kiriye. Ferhengok ji 4.500 bêjeyan pêk tê. Pirtûk di sala 1826an de dîsa hatiye çapkirin, bi taybetî li Stenbol, Bexda û Amedê hatiye firotin.

Xebatek din jî ji aliyê hevalê Garzoni, Giuseppe Campanile hatiye nivîsîn. Navê wê Storia della regione del Kurdistan e delle sette di religione ivi esistenti (Dîroka herêma Kurdistan û olên li wir hene) ye. Di sala 1818an de li Napolî hatiye çapkirin.

Çavkanî[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]