Nîjadperestiya tirkan li dijî kurdan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Nîjadparêziya tirkan li dijî kurdan digîhîje nêzîkê sal berê, Herwiha pirraniya tirkan ji kurdan hez nakin û nîjadperarêzî dikin. Naxwazin kurd bibin xwedanê tiştekî. Bingeha vê nîjadperarêziyê bı pirranî ji aliyê Kemalîzmê ve hate avêtin.[1]

İsmet İnönü (bi kurdî "Îsmetê Kerr" jî dibêjin) Di sala 1935an de raporek ji bo Bakurê Kurdistanê amade dike û dide Misto Kemal di wê raporê de ji bo kurdan pir xebitiye ku asîmîle bike. Wê çaxê paşnavê gelek Kurdan dikin "Türk", "Öztürk", "Bozkurt" û hwd.[2]

Di 1925î de di Serhildana Şêx Seîd de Şêx Seîd û çil hevalên wî dardekirin.[3]

Di sala 1930'an de 10 an jî 15 hezar kurd li Zîlanê kuştin.

Di sala 1937'an li Dêrsimê 50-90 hezar kurd kuştin.

wênekî ji pişti komkujiya Dersimê
Leşkerî tirkan û jin u zarokên Dêrsimê

Pirsên Nîjadparêziyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Pirsên nîjadparêzî ku tirk ji bo kurdan dibêjin.[4][biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • "Ağaçtan maşa, Kürt'ten paşa olmaz."

(Ji darê maşe, Ji kurdan paşa (çê) nabe)

  • "Ayıdan post olmaz, Kürt'ten dost olmaz"

(Ji hirç post, ji kurdan dost (çê) nabe)

  • "En iyi Kürt, ölü Kürt'tür"

(Kurdên herî baş yên mirîne)

  • "Kürt, gavura göre Müslümandır"

(Kurd li gorê gawiran (nemisilmanan) misilmanin.

  • "Kürt, balta ile saat onarır".

(Kurd seatê bi tevşo temîr dikin) (Wate: Kurd ewqas nezan in)

  • "Kapına iti, yakana Kürdü bulaştırma":

(Li ber derê xwe kuçik, li qirikan xwe kurdan nêzik neke)

  • "Eşeğe Kürt demişler, iki hafta saman yememiş".

(Ji kerê re gotine "Kurd", Kerê du hefteyan kayê nexwariye)

  • "Kürdü koyma avluya, Kürt'ten olmaz evliya / Kürt'ten olsa da evliya, koyma avluya, ya samı çalar ya sambağa".

(Kurdan negre hewşê, Ji Kurdan ewliya çênabe, Ku ji Kurdan ewliya çêbe negre hewşê, dizî dike)

Binêrin[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)
  • Sevgül Uludağ, Türkçe'deki ırkçı terimler, Eylül 2013,
  1. Kopîkirina arşîvê, ji orîjînalê di 2014-09-20 de hat arşîvkirin, roja wergirtinê: 2016-01-25
  2. İsmet İnönü, Kürt raporu, Ülke TV
  3. https://www.kurdistan24.net/ku/culture/43eb9821-cdd4-4e8a-b4d7-7d92fad5ab3f
  4. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ismet-pasanin-kurt-raporu-7890099