Îlam (parêzgeh)

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Îlam
Īlām
Kargêrî
Welat Rojhilat kurdistan
Dûgel  Îran
Serbajar Îlam
Demografî
Gelhe 545.787 (2006)
Berbelavî 27,1 kes/km²
Erdnîgarî
Rûerd 20.133 km²
Koordînat 33°38′18″Bk 46°25′21″Rh / 33.6384°Bk 46.4226°Rh / 33.6384; 46.4226
Nexşe
Ilam in Iran.svg


Parêzgeha Îlamê yek ji parêzgehên dewleta Îranê ye ku li rojavayê Îranê ye. Axa vê parêzgehê gelek hişk e û i nav parêzgehên Îranê de kêmtirîn daristan li vê parêzgehê hene. Bakurê parêzgehê çiyayî ye û başûrê parêzgehê bi giştî ji deştan pêk tê. Navenda parêzgeha Îlamê bajarê Îlamê ye. Parêzgeha Îlamê ji rojava ve cîranê Iraqê, ji başûr ve cîranê parêzgeha Xûzistanê, ji rojhilat ve cîranê parêzgeha Loristanê û bakur ve jî cîranê parêzgeha Kirmaşanê ye.

Parêzgeha Îlamê ji layê neft û gazê gelek zengîn e.

Nav[biguherîne]

Dîrok[biguherîne]

Gel[biguherîne]

Îlam ji gelên cûrbecûr tê de dijîn, bi piranî Kurd digel 89.6%, li dû Lurs bi 6.4%, Laks 4%, [12]. Li Abdanan, Dehloran û Mehran pirraniya niştecîyan bi rêzdarî bi Kurdî û Lûrî diaxivin. Li Darreh Shahr, piraniya niştecî di Laki û Lurish de diaxivin, û di heman demê de hin eşîrên Lurs mîna Shuhans, Seleyverzis û Kaydkhordeh ku li deverên başûr û rojhilatê parêzgehê dijîn hene. Bakur bi piranî ji eşîrên Kurd ên ku bi du zaravayan diaxivin dijîn: Kalhuri û Feyli. [13] Piraniya wan Feylî ne, wek yên wan Kurdên Malekshahi, Khezel, Arkawâzi, Beyrey û (Ali şanêrwan). [13] Piraniya nişteciyan li parêzgeha Ilam misilmanên şiî ne.

Ziman[biguherîne]

Pirraniya ziman xelkê îlam Kurd in.Zarava gelê îlam kelhorî û feylîyê

Şaristanên Îlamê[biguherîne]

Şariştanên parêzgeha Îlamê

Parêzgeha Îlamê xwedî yanzdeh şaristanan e

  1. Awdanan (qeza): Abdanan, Serabbax
  2. Îlam (şaristan): Husênawa an jî Îlam, Çwar
  3. Eywan (şaristan): Eywan (senter: Cûy Zir), Zirne
  4. Bedre (şaristan):
  5. Çerdawel (şaristan):
  6. Dereşar (qeza): Dereşar, Bedre (senter: Abherê Bala)
  7. Dêluran (qeza): Dêluran an jî Dêlurran, Zerînawa (senter: Pehle), Mûsiyan
  8. Sîrwan (şaristan): Şêrwan û Çirdawil (senter: Serawlê), Şêrwan (senter: Lomar), Huleylan (senter: Tewhîd)
  9. Melekşahî (şaristan): bi fermî, Mihran: Cûcefit, Erkewazî (senter: Qeladerey Melekşahî), Salhawa
  10. Mehran (şaristan):
  11. Heleyran (şaristan):

Çavkanî[biguherîne]

  • Xefur, Ebdulla (Abdulla Ghafor) (2000/2001). Kurdistan - Dabeşî Kargêrî Terrîtorî 1927-1997.
  • Xefur, Ebdulla (Abdulla Ghafor) (2001). Kurdistan - Rûpêw û jimarey danîştuwan.


  • Aliakbari, Mohammad; Gheitasi, Mojtaba; Anonby, Erik (2015). "On Language Distribution in Ilam Province, Iran". Iranian Studies. 48 (6): 835–850. doi:10.1080/00210862.2014.913423
  • Aliakbari, Mohammad; Gheitasi, Mojtaba; Anonby, Erik (2015). "On Language Distribution in Ilam Province, Iran". Iranian Studies. 48 (6): 835–850. doi:10.1080/00210862.2014.913423