Şêr

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Şêr
Lion waiting in Namibia.jpg
Şêr (Panthera leo) li Namîbiya
Tree lion 2.jpg
Dêleşêreke li nav daran hilketî ye (li parêzgeha neteweyî ya Queen Elizabeth (başûr-rojavayê Uganda)
Dabeşandina zanistî
Cîhan: Ajal
Filûm: Stûnpiştdar (Chordata)
Çîn: Guhanî (Mammalia)
Kom: Goştxur (Carnivora)
Famîle: Famîleya pisîkan (Felidae)
Cins: Cinsê Parsan (Panthera)
Cure: P. leo
Navê zanistî yê latînî
Panthera leo
(Linnaeus, 1758)
Lion distribution.svg
Belavbûn

Şêr (Panthera leo), cureyekî pisîkên mezin ku niha li parzemîna Afrîkayê û hinek parçeyên Hindistanê dijî.

Nav[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Nava Şêr ji Proto-Aryayî û hevreha Soranî Şêr le Zazakî Şêr le Farisî Şîr le Pehlewî Şegr e.

Herwiha ihtimal e ku têkilî peyva şiyan e (rehê dema niha -şê-) anku "şêryê ku dişê/dikare/bihêz e".

Şayes[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Şêr ji alî pî de, yê dirêjtir e di nav famîleya pisîkan (Felidae û cinsê Panthera, lê di mezinahî de di pê piling ê tê ye. Giraniyê şêrên nêr yên mest der dorê 150–250 kg û şêrên mê bi giranî qasî 120–182 kg. Dirêjiya ser û laşê şêrên nêr 170–250 cm û şêrên mê 140–175 cm.

Reftar[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Belavbûn[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Sor: Welatê Şêranê dîrokî.
Şîn: Welatê Şêranê niha

Şêr di çaxên berê li gelek warên parzemîna Asyayê û li Rojhilata Navîn hebû. Lakîn anika şêr bi tenê Efrîqa Navîn da hene emma lê Hindistanê hema Şêrê Îranî hene.

Şêr di kultûra mirovan de[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Şahê daristanê, şahê lawiran[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Di zimanê gelêrî de şêr têt wateya şahinşahî û mêranî, zîrekî, çelengî û fêrisî jî.

Gotinên pêşiyan ser şêr[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • Şêr şêr e, çi jin e çi mêr e.

Pêşangeh[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Bide ber[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. Bauer, H., Nowell, K.; Packer, C. (2008). "Panthera leo". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.2. International Union for Conservation of Nature. Roja wergirtinê: 28 tebax 2010.CS1 maint: multiple names: lîsteya nivîskaran (link) CS1 maint: ref=harv (link)

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Wîkîferheng Wîkîferheng: şêr – Mane, etîmolojî, werger û bêhtir
  • Battle at Kruger: video of a pack of lions fighting against a crocodile and buffalos over a kill


Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)