Pêjgeha Moldovayê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Pêjgeha Moldovayê parçeyek ji pêjgeha Romanyayê ye. Gelên li peravên Deryaya Reş cihwar in, pirranî xwarinên hevpar dixwin.

Bandora xwarin-vexwarinên slavî, yewnanî, romî (tirkî) li yên moldovî bûye. Di nava herêmên Moldovayê de kêm cudatî hene. Penîrê mihê û lazût pirr tên bikaranîn. Herçendî lazût di sedsala 17em de li herêmê belav bûye jî, moldovî lazûtê wekî xwarineke neteweyî binavdikin. Lazûtê di helîse (pure), şorbe û şîranîyê de bikartînin. Lê moldovî ji nanê lazûtê na, yê genimê hez dikin.

Li Moldovayê gelek zad û zebze tên çandin. Nîsk, îsot, frîngî (bacanê sor, tomatos, pamîdor), fasûlî (lobiye, lovî) hema li her herêmê tên çandin, hêyavk û şorbeyên wan tên kelandin. Xwarinên bigoşt ên moldovî bêî şeraba sor û mergeya fringiyê nabin, ango bêî wê naxwin. Ji goştê yê dewar, kedanî (mamir, permalî) û berazê bêhtir dikevin malên moldoviyan. Bandora pêjgeha Tirkiyeyê xurt e.

Vexwarina şeraba spî, sor, lîkorên Nistriju û Doina divê mirov jibîr neke.

Wekî xurînî û xwarinên sivik, şorbeyên hinekê bi biharbêhnên (biharat) tûj, şorbeya Potroace ya ji nav-dile goştê kedaniyê, şorbeya ji jajiyê, drop (girikên hevîrê hi nav-dilê pezê dagirtî), benî û sosîsên klasîk, tiyanên (tawe) goşt û kartolê, kilor û xingalên herêmî ûêd ji tehm û rengên pêjgeha moldovî ne.

Sosên (çênc) moldovî[biguherîne]

  • Kesad (sûravk, şorav, salamûra)
  • Sosên ji sîr û ava goştê (mûşdej)
  • Skordolja, bi sîr, sirke, rûn, kakilê gûzê û nanê spî
  • Mergeya frîngiyê bi kremayên tirş

Çavkanî[biguherîne]

  • Pochljobkin, W. W.: Nationale Küchen. Die Kochkunst der sowjetischen Völker - Pêjgehên neteweyî. Hunera xwarinên gelên Sovyetê. Moskow/Leipzig 1984, S. 101 - 113 (wergera almanî)