Fairuz

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Fairuz
Fairuz in btd concert 2001.jpg
Navê rastî
فيروز Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Jidayikbûn
نهاد وديع حداد Li ser Wîkîdaneyê biguhêre

21 çiriya paşîn 1935 Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Bêrût (mandatory Lebanese Republic) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
HevwelatîLibnan, mandatory Lebanese Republic (1935–1943) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Pîşe
Hevjîn
  • Assi Rahbani (1955–1979) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Zarok
  • Ziad Rahbani
  • Rima Rahbani Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Xelat
  • Commandeur des Arts et des Lettres‎ (1988)
  • Grand Cordon of the National Order of the Cedar‎
  • Commander of the Legion of Honour
  • honorary doctorate from the American University of Beirut Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Malperwww.fairouz.com Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêreBelge

Nouhad Wadie' Haddad (bi erebî: نهاد وديع حداد , di 21ê sermawezê 1934 de[1][2][3][4] hatiye dinê), wekî Fairuz (bi erebî: فيروز), stranbêjek Libnanî ye.

Ew ji hêla gelek kesan ve wekî yek ji dengbêjên pêşeng û stranbêjên herî navdar di dîroka cîhana erebî de tê hesibandin.[5][6][7][8] Fairuz wekî sembola muzîka Lubnanê tê hesibandin û di nav gel de wekî "giyana Lubnanê" tê zanîn.

Feyrûz di dawiya salên 1940-an de wek endama koroya li radyoya neteweyî ya Lubnanê, di ciwaniya xwe de dest bi kariyera xwe ya muzîkê kir.[9] Yekemîn hita wê ya mezin, "Itab", di sala 1952 de derket û ew kir stêrkek yekser li cîhana erebî.[10] Di havîna 1957-an de, Fairuz yekem performansa xwe ya zindî li Festîvala Navneteweyî ya Baalbeck li dar xist ku tê de bi rûmeta "Cavalier", madalyaya herî bilind ji bo destkeftiyên hunerî ji hêla serokê Libnanî Camille Chamoun ve hate xelat kirin.[11][12] Navûdengê Fairuz di salên 1950 û 1960an de li seranserê cîhana erebî belav bû, û bû sedem ku wê li derveyî Lubnanê li gelek paytextên erebî, di nav de Şam, Emman, Qahîre, Rebat, Cezayîr û Tûnisê performansê bike.

Wê di dirêjahiya kariyera xwe de gelek nîşan û xelat wergirtine, di nav wan de Kilîta Bajarê Pîroz ku ji aliyê Komîteya Çandî ya Orşelîmê, Medalya Rûmetê ya Urdunê ku ji aliyê Keyan Huseynê Urdunê ve hatiye pêşkêşkirin, xelata Commandeur des Arts et des Lettres û Chevalier de la Légion d'honneur, û Bilindtirîn Cûdahiya Hunerî, ku ji aliyê serokê Tûnisê Zine El Abidine Ben Ali ve hatiye dayîn. Bi dirêjahiya salan, wê serî li cîhên herî girîng ên cîhanê da, wek Albert Hall û Royal Festival Hall li London, Carnegie Hall, Lincoln Center û Lobiya Civata Giştî ya Neteweyên Yekbûyî li New York, The Olympia û Salle Pleyel li Parîsê, û Odeona Herodes Atticus li Atînayê.[13]

Fairuz di karîyera xwe ya zêdeyî şeş dehsalan de, nêzîkî 1500 stran tomar kir, zêdetirî 80 albûm derxist, di 20 muzîkalan de pêşkêşî kir û zêdetirî 150 mîlyon tomar li çaraliyê cîhanê firot, ku wê kir hunermenda herî firotanê ya Rojhilata Navîn a hemî deman û yek ji hunermendên muzîkê yên herî firotanê li cîhanê.[14][15][16][17][18]

Kurtejiyan[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Fairuz (salên 1970î)

Fairuz di sala 1935'an de tevî malbata xwe ya ortodoks a suryanî çû Beyrûtê, li Zokak-al-Blatê mezin bû.

Di sala 1955an de bi Assy Rehbanî re zewicî û çar zarokên wî bûn, ji wan Ziad Rehbanî (* 1956, muzîkjen û bestekar) û Rima (* 1965, wênekêş û derhêner).

Bi birayên Mensûr û Asî Rehbanî re, mêrê wê yê paşîn, ew bû pêşengê şêwazek nû ya muzîkê li Libnanê, ku bandorên rojavayî eşkere dike û ji modelên Misrê yên serdest dûr dixe.

Fairuz di sala 1957an de yekemîn performansa xwe ya mezin kir û ew zû bû stêrkek muzîka Libnanî. Di dema şerê navxweyî de, ew kêm caran di nav gel de xuya dibû, da ku ji bo mebestên siyasî wekî Xiristiyaniya Ortodoks a Suryanî neyê bikar anîn. Popularîteya wê bi vê bêdengiyê zêde bû, û wê li seranserê Lubnanê cihêreng ên olî û hem jî li seranserê cîhana Ereb heye.

Piştî şerê navxweyî û mirina mêrê xwe, bi kurê xwe Ziyad Rehbanî re kar dike. Ji hingê ve, muzîka wan bêtir û bêtir bandorên Amerîkaya Latîn nîşan dide.

Frédéric Mitterrand, biraziyê serokê berê yê Fransa û paşê rêvebirê kanala navneteweyî ya bi zimanê fransî TV5 Monde, di sala 1998-an de ji bo rêzefîlma "Music Planet" li ser arte, belgefîlmek televîzyonê li ser Fairuz çêkir.


Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. "Fairuz | Biography & History | AllMusic". AllMusic. Roja wergirtinê: 21 çiriya paşîn 2017.
  2. "Aljazeera - فيروز من "جوار القمر" إلى عمق التاريخ" (bi erebî). Roja wergirtinê: 21 çiriya paşîn 2017.
  3. "المطربة فيروز". Mbc3.mbc.net (bi erebî). Roja wergirtinê: 21 çiriya paşîn 2017.
  4. "في مثل هذا اليوم ولدت المغنية اللبنانية نهاد وديع "فيروزnohad hadda"". Zaytoday.com. Ji orîjînalê di 4 nîsan 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 21 çiriya paşîn 2017.
  5. Nora Boustany (26 nîsan 1987). "The Sad Voice of Beirut". The Washington Post.
  6. "Fans lend their voices to Fairouz, the silenced diva". the Guardian. 29 tîrmeh 2010.
  7. "Lebanese diva Fairuz's concert delights Syrian fans". Agence France-Presse. 28 kanûna paşîn 2009. Ji orîjînalê di 7 tîrmeh 2009 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 28 îlon 2009.
  8. Khaled Yacoub (28 kanûna paşîn 2008). "Lebanese diva arouses emotion, controversy in Syria". Reuters. Roja wergirtinê: 28 îlon 2009.
  9. "Lesser known facts about Fairouz as legendary singer turns 84". gulfnews.com.
  10. "Fairuz". www.aub.edu.lb.
  11. "How Did Fairuz Become an International Star?". MTV Lebanon.
  12. "Børre Ludvigsen Web Archive". libraries.aub.edu.lb.
  13. "Fairuz: Legacy of a Star" (PDF). AUBMC. 2016.
  14. "Eight reasons why Fairouz is the greatest Arab diva of all time". The National. 21 çiriya paşîn 2016.
  15. Sami Asmar (Spring 1995). "Fairouz: a Voice, a Star, a Mystery". Al Jadid. Ji orîjînalê di 23 kanûna paşîn 2010 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 14 kanûna paşîn 2010.
  16. "Iconic Fairouz remains most listened-to Arab singer as she turns 80". Al Bawaba.
  17. Boulos, Sargon (1981). Fairouz – Legend and Legacy. Forum for International Art and Culture. Roja wergirtinê: 14 kanûna paşîn 2010.
  18. "Arab Stars on the Global Stage". Ji orîjînalê di 15 çiriya pêşîn 2018 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 14 çiriya pêşîn 2018.