Jump to content

Şêx Seîd: Ferqa di neqeba guhartoyan de

15 bayt lê hatin zêdekirin ,  berî 3 salan
B
Guherandina Zaza Arşivi (gotûbêj) hat betal kirin, vegerand guhartoya dawî ya Ghybu
No edit summary
B (Guherandina Zaza Arşivi (gotûbêj) hat betal kirin, vegerand guhartoya dawî ya Ghybu)
Etîket: Vegerandin
| roja mirinê = {{Mirin|29|06|1925|01|01|1865|temen=erê}}
| cihê mirinê = [[Amed]]
| herêm = [[ZazaistanKurdistan]]
| hemwelatî = [[Wêne:Ottoman Flag.svg|20px]] [[Împeratoriya Osmanî]]
| eslê xwe = [[Zaza|Kurdê Zaza]]
| raman = • ZazaistanekîKurdistanekî Serbixwe<br>• Xwestina hilşandina rejima kemalîzmê
| bav = [[Şêx Mehmûd Fewzî]]
| dayik = Gulê Xanim
| zarok = Pênc law û pênc qîz
| dibistan = [[Medreseya Zazaîkurdî|Medreseyên ZazaîKurdî]]
| destûrname =
| pîşe = [[Tefsîr]]zan, [[Hedîs]]van û [[Fiqih]]zan
| bandorbar = [[Mewlana Xalidê ZazaîKurdî]]
| malper =
}}
'''Şêx Seîd''' an jî '''Şêx Seîdê Pîranî''' (z. 1865 li [[Qollhêsar]]a [[Xinûs, Erzîrom|Xinûsê]] [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] − m. [[29'ê pûşperê|29 pûşper]] 1925 li [[Amed]]ê), şêxê [[neqşîbendî]], pêşawa û [[şoreş|şoreşgerê]] [[ZazaKurd]] bû. Di sala [[1925]]'an de li Zazaistanêbakurê Kurdistanê [[Serhildana Şêx Seîdê Pîranê|Serhildana Şêx Seîd]] da dest pê kirin.
 
Li hemberî zorbetî û îxanetên [[kemalîst]]an kalê Şêx Seîd di [[13'ê reşemiyê]] [[1925]]'an de serî bilind kir. [[ZazaistanKurdistan]]ê bajar bi bajar ji destên dewleta romiyan (navê niha [[Tirkiye]]) derxistin. Êrişê ser [[Amed]]ê kirin û bi mehan bajar dorpêç kirin. Berhingariyeke dirêj da nîşan ku Amed nakeve. Dagirkirin bi qerera [[şûra]]yê hat rakirin. Têkoşer pêl bi pêl derbasî başûr û [[rojavayê ZazaistanêKurdistanê]] bûn. Rêberê bizavê Şêx Seîd û 49 hevalên wî ji bo derbasî Başûr bibin, bi rojê xwe diveşartin û bi şev dimeşiyan. Armanc berdewam kirina cenga awarte û xeyrî nîzamî bû. Bi xiyaneta bacenaxê Şêx Seîd ê serdar Qasim ([[Qaso]]), serokên serhildanê, Şêx Seîd û hevalên wî hatin dîlgirtin.
 
Di 10'ê gulana [[1925]]'an de wan derxistin [[Dadgehên serxwebûnê|Dadgeha Serxwebûnê]] ya Rojhilatê (''Şark İstiklal Mahkemesi'') ya Diyarbekirê. Nêzîkî pêncî rojan darizandina wan dewam kir. Di [[28'ê hezîranê]] [[1925]]'an de, derbarê Şêx Seîd û 47 hevalên wî de dadgehê biryara darvekirinê (îdam) da. Du kes bi çend salan ceza xwarin. 28 kes di heman rojê de û yên din û Şêx Seîd di 29'ê hezîrana [[1925]]'an de li taxa [[Deriyê Çiyê]] ya Amedê hatin darvekirin. <ref>https://ku.m.wikipedia.org/wiki/Serhildana_Şêx_Seîdê_Pîranî</ref>
[[Kategorî:Kesên sedsala 20'an]]
[[Kategorî:Neqşîbendî]]
[[Kategorî:Şoreşgerên Zazakurd]]
[[Kategorî:Pêşengên Zazakurd]]
[[Kategorî:Alimên Zazakurd]]
[[Kategorî:Serhildêrên Zazakurd]]