Afrîkaya Başûr

Republic of South Africa  Afrîkaya Başûr South Africa
Ala Mertal
Dirûşm: ǃke e: ǀxarra ǁke
Sirûd: national anthem of Mzansi
Afrîkaya Başûr li ser nexşeyê
Paytext		Pretoria Bloemfontein Cape Town  29°Bş, 24°Rh
Zimanên fermî		zimanê inglîzî Afrikaans Southern Ndebele Northern Sotho Sesotho Swazi Tsonga Tswana Venda Xhosa Zulu South African Sign Language
Zimanên tên bikaranîn		zimanê inglîzî (zimanê bav û kalan, 3.700.000) zimanê inglîzî (zimanê duyem, 11.000.000) Afrikaans ǀXam Gayle
Rêveberî		komara parlamenter, demokrasiya nûnerî, Apartheid (–1994)
•	Serokdewlet	Cyril Ramaphosa (Jacob Zuma, President of South Africa, 2018–)
•	Serokwezîr	Cyril Ramaphosa (2018–)
Avakirin
•	Dema avakirinê	31 gulan 1910
•	Rûerd	1.221.037 ±1 kîlometre çargoşe
Gelhe
•	Giştî	62.027.503 (2022)
Demjimêr		UTC+2 UTC+3 Africa/Johannesburg
Hatûçûna ajotinê		Çep
Koda telefonê		+27
Malper https://gov.za

Afrîkaya Başûr, bi fermî Komara Afrîkaya Başûr (bi afrîkans: Republiek van Suid-Afrika; bi inglîzî: Republic of South Africa), welatekî li başûrê Afrîkayê e. Paytexta hikumetê li Pretoriayê e û cîhê parlementerê li Cape Town ye ku paytexta yasadîne yê û Bloemfontein wekî paytexta dadweriyê tê hesibandin.

Erdnîgarî

Rûberê Afrîkaya Başûr 1.219.912 km² ye. Li ser kîlometrekî çargoşê dora 38 kes hene. Bilindtirin cih çiyayek bi 3.446 metre ye. Afrîkaya Başûr digê Atlantîk û Okyanosa Hindê. Hên Afrîkaya Başûr li bakûrê digihije van dewletan:

• Namîbya
• Botswana
• Zîmbabwe

Li rojhilat ew digihije

• Mozambîk û
• Swazîland.
• Lesotho tev de li Afrîkaya Başûr in.

Dîrok

Di rojê 31ê gulana sala 1910an de Afrîkaya Başûr serbixwe bû. Lê mirovên çermespî bêtir mafên xwe hên hebûn û tim yekî sipî dibû serokî Afrîkaya. Di sala 1994an da Nelson Mandela û Frederik Willem de Klerk hevdira peymanek îmsekirin manê kesên reş û sipî hevdira bijîn û însanên sipî mafên xwe wekî mafên reşa bibin. Di wê salê de mirovekî çermereş bû serok, navî xwe Nelson Mandela ye.

Demografî

Nifûs

Nifûs li gorî salan

Sal	Nifûs	±%
2011	51.770.560	—
2016	55.653.654	+7,5%
2017	55.445.000	−0,4%
2018	57.725.600	+4,1%
2020	59.622.350	+3,3%
2021	60.142.978	+0,9%
2022	62.027.503	+3,1%
Çavkanî: 2017,

Ziman

Zimanê fermî yê Afrîkaya Başûr 12 ne. Înglîzî û Afrîkans jî nav da ne.

Dîn

Li Afrîkaya Başûr 80% xiristiyantî ne. 2% dînê xwe yê ola aşîretan ne, 2% îslamin û 1,5% hindûyî ne. Nêzîkî 15% dînê xwe tine.

Aborî

Xêr û bêrên erdê pirr in. Li Afrîkaya Başûr pir zêr, almas, rijî, platîn, krom û hesin hene.

Werziş

Afrîkaya Başûr pir, wekî dewletên din di Efrîqa da, di futbolê da rind e. Ew du caran da kete di nav Serdariya cîhanî ya futbolê, salê 1998 û 2002. Di sala 2010an da Serdariya cîhanî ya futbolê dê li Afrîkaya Başûr çêkin.

Wênedank

• 
  Nelson Mandela (1993)
• 
  Bajarê Pretoria
• 
  Johannesburg
• 
  Bloemfontein
• 
  Soweto
• 
  Durban
• 
  Perava East Londonê (Afrîkaya Başûr)

Gierêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Afrîkaya Başûr de hene.