Here naverokê

Kenya

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Republic of Kenya Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Kenya
Republic of Kenya Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Ala
Dirûşm: Magical Kenya Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Sirûd: Ee Mungu Nguvu Yetu Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Kenya li ser nexşeyê
Map
Paytext
0°6'Bk, 38°0'Rh
Zimanên fermî
Zimanên tên bikaranîn
Rêber
 •  Serokdewlet William Ruto (2022–) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
 •  Serokwezîr William Ruto (2022–) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Avakirin
 •  Dema avakirinê 1963 Li ser Wîkîdaneyê biguhêre 
 •  Rûerd 581.309 ±1 kîlometre çargoşe Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Gelhe
 •  Giştî 48.468.138 (2017) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Demjimêr
Hatûçûna ajotinê
Koda telefonê +254
Malper
http://www.president.go.ke Li ser Wîkîdaneyê biguhêre

Kenya, bi fermî Komara Kenya (bi swahîlî: Jamhuri ya Kenya), welatekî li rojhilatê Afrîkayê ye. Paytexta vî welatî Naîrobî ye.

Bi 580,367 kîlometre çargoşe, Kenya 48emîn welatê herî mezin ê cîhanê ye. Di serjimêriya 2019an de nifûsa xwe 47.6 mîlyon bû.[1] Bi vê yekê Kenya 27emîn welatê herî qelebalix ê cîhanê ye.[2] Paytext û bajarê herî mezin ê welêt Naîrobî ye. Mombasa, bajarek peravê û yê herî kevn ê welêt, paytexta yekem bû û îro duyemîn meztirîn bajarê welêt e. Kisumu City sêyemîn bajarê herî mezin e û li ser Gola Viktoria hatiye damezrandin. Bajarên din ên girîng Nakuru û Eldoret in. Ji sala 2020an de, Kenya piştî Nîjerya û Afrîkaya Başûr xwediyê sêyemîn meztirîn aboriya li Afrîkaya Sub-Saharayî ye.[3]

Kenya li bakur rojavayê bi Sûdana Başûr, li bakurê bi Etiyopya, li rojhilatê bi Somalya, li rojavayê bi Ûganda, li başûrê bi Tanzanya û li başûr rojhilatê bi Okyanûsa Hindî re sînordar e. Erdnîgarî, avhewa û gelheya wê li gorî herêman pir diguhêre. Li welêt herêmên çiyayî yên sar (Batian, Nelion û Point Lenana li Çiyayê Kenya), daristanên berfireh, jîngeha kovî, herêmên çandiniyê yên bi bereket, avhewaya nerm li wîlayetên geliyên rojavayî û deştê, deverên kêm berdar û nîv-hiş û çolên teqez (li çola Çalbî û çola Nyiri) hene.

Nifûs[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Nifûs li gorî salan
SalNifûs±%
19608.105.440—    
19618.361.442+3,2%
19628.628.973+3,2%
19638.908.425+3,2%
19649.200.158+3,3%
19659.504.702+3,3%
19669.822.505+3,3%
196710.154.489+3,4%
196810.502.250+3,4%
196910.867.717+3,5%
197011.252.466+3,5%
197111.657.477+3,6%
197212.083.159+3,7%
197312.529.800+3,7%
197412.997.438+3,7%
197513.486.241+3,8%
197613.995.996+3,8%
197714.527.242+3,8%
197815.081.677+3,8%
197915.661.480+3,8%
198016.267.906+3,9%
198116.901.167+3,9%
198217.559.844+3,9%
198318.241.424+3,9%
198418.942.464+3,8%
198519.660.018+3,8%
198620.392.312+3,7%
198721.138.372+3,7%
SalNifûs±%
198821.896.890+3,6%
198922.666.720+3,5%
199023.446.439+3,4%
199124.237.056+3,4%
199225.036.941+3,3%
199325.839.132+3,2%
199426.634.659+3,1%
199527.418.077+2,9%
199628.186.224+2,8%
199728.943.647+2,7%
199829.702.246+2,6%
199930.478.597+2,6%
200031.285.050+2,6%
200132.126.351+2,7%
200233.000.524+2,7%
200333.905.011+2,7%
200434.834.606+2,7%
200535.785.718+2,7%
200636.757.498+2,7%
200737.752.304+2,7%
200838.773.277+2,7%
200938.610.097−0,4%
201040.909.194+6,0%
201142.027.891+2,7%
201243.178.141+2,7%
201344.353.691+2,7%
201748.468.138+9,3%
201947.564.296−1,9%
Çavkanî: Li ser Wîkîdaneyê bibîne Li ser Wîkîdaneyê biguhêre

Mijarên têkildar[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. ^ "2019 KENYA POPULATION AND HOUSING CENSUS - POPULATION BY COUNTY AND SUB COUNTY - Kenya Data Portal". web.archive.org. 16 nîsan 2021. Ji orîjînalê di 16 nîsan 2021 de hat arşîvkirin. Roja gihiştinê 10 kanûna paşîn 2023.
  2. ^ adminusr (4 çiriya paşîn 2019). "2019 Kenya Population and Housing Census Results". Kenya National Bureau of Statistics (bi îngilîziya amerîkî). Roja gihiştinê 10 kanûna paşîn 2023.
  3. ^ Reporter, Standard. "Kenya now third-largest economy in sub-Saharan Africa". The Standard (bi îngilîzî). Roja gihiştinê 10 kanûna paşîn 2023.

Girêdanên derve[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]