Yekta Uzunoğlu

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Yekta Uzunoğlu
Yekta Uzunoğlu portrait professionnel.jpg
Yekta Uzunoğlu 2017
Navê rastî
Yekta Geylanî
Jidayikbûn 10 gulan 1953
Esil Kurd
Hevwelatî  Kurdistan
 Almanya
Pîşe Nivîskar, wergêr û bijîşk
Malper yektauzunoglu.com
biguherîneBelge

Yekta Uzunoglu (navê wî ya kurdî Yekta Geylanî) pizişk, nivîskar, werger, karmend û şêrwanê heqên mîrovatîyê di sala 1953 li bajerê Farqîna Dîyarbekir (Amed) hatîye dinyayê.[1][2][3]

Jînenîgarî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Di sala 1953 de li bajêrê Farqînê wek zarokê malbatekî welatparezên kurd tê dinê. Salên 1967-1970’yan de lîse li Siweregê bi Mehmet Uzun, Mehmet Vural, Mahmût Çikman, Dr. Bilal Pişirici re xwendiye. Û di sala 1970’yan de bi Necatî Siyahkan re rojnama “Siverek Kültür Gazetesi” de wek xwendekar kar kiriye. Birayê wî parêzerê navdar Erdinç Uzunoğlu[4][5] ye, helbestvanê navdar Rojen Barnas û Kendal Nezan jî kurxalê wî ne.

Di sala 1971’ê de diçe Parîsê. Bi bûrsa rewşenbîrê kurd Kamûran Alî Bedirxan Beg di navbera salên 1972 -1979’an li Pragê di Zanîngeha navdar ÇARLS de beşa pizîşkiyê dixwîne. Bi serfirazî dibe doktor.

Di dema xwendekariyê de dibe endamê Komeleya Xwendekarên Kurd li Ewrûpayê. Di nav komeleyê de bi Tariq Aqrewî, Mîrhem Yiğit, Qadir Dîlan, Muhemed Muhtedî, Selîm Babanzade, Muhemed Zaza, Zagros Haco re kar dike[6]

Dema ku Çekoslovakya ji aliyê Pakta Artêşa Varşovayê ve tê dagirkirin di berxwedanê de dibe çalakger û aktivîst bo heqên mirovayetî di Komara Çekolovakyayê de. Zelalpiştê şikesta şoreşa Melle Mistefayê Barzaniyê nemir sala 1975’an de Saddam ji dewleta Çekoslovakyayê xwest ku xwende-karên kurdên başûr bigrin û bişînin Bexda. Dewleta komunîst ku serokomar Gûstav Hûsakê stalînîst bû her hefte xwendekarên kurd ji zanîngehan kom dikir û dişand Baxda û li Baxta Saddam ew didan kuştin.

Di sala 1973 de Dr. Ebdulrehman Qasimloyê li Piragê nas dike, dostanîya wan ta şehîdbûna Dr. Qasemlo di sala 1989 de dom dike, bi salan alîkarîya Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê dike.

Di sala 1975an da Yekta Uzunoğlu û Hacî Ehmedî (pêşeweyê Partiya Jiyana Azadiya Kurdistanê PJAKê) bi ser Konsolsoxaneya Swêde de digrin[7]. Bi 20-30 xwendekarên kurd re greva birçîbûnê organîze dikin. Di dewra Gûstav Hûsakê Stanîlîst da xwendakarên kurd radestî Sadam dikin. “Swêd welatekî bealî ye” û ev çalakî di dinê de deng dide û şandina xwendekarên Kurdên Başûr li Baxda dide sekinadin, rejîma Sadam bi vê çalakiyê di vê warê de şikest dixwe.

Dr. Yekta Uzunoğlu di sala 1976an de bi alîkariya hevalê xwe Prof. Dr. Pavel Martasek [8] û Vladîmîr Korensky bi navebeynakariya çapxaneya Araratê ya neqanûnî/ilegal li Komara Çekoslovakya ava dike û dehan pirtûk, broşûr, xerîta (nexşe) Kurdistanê û nivîsên xwe, ya Dr. Ebdulrehman Qasimlo[9], Kendal Nezan û yê Prof. Dr. Joyce Blau, bi zimanên cuda-cuda çap dike, diweşîne û li Ewrûpa belav dike. Çapxaneya Araratê(Agirî) di dîrokê de yekem çapxaneya kurdî ye li Ewrûpayê.[10]

Dr. Yekta Uzunoğlu di dema ku li koleja bijîşkiyê dixwîne, xortekî li dijî komînîzmê ye. Di wê dewrê da bi serokê Komara Çekyayê Vaclav Havel re di nava rêxistina 77an de cîh digre û wê demê di nava çalakiyên siyasî de ye. Dema ku Vaclav Havel tê girtin, Dr. Yekta Uzunoğlu jî sirgûn dikin.

Herwiha piştre Dr. Yekta Uzunoğlu li Parîsê bi cîh dibe. 1982an lîsansa bilind û mastirê li ser nexweşiyên hundirîn dike.

Bi wezîrê berê yê Karên Derveyî yê Fransayê Bernard Kouchner û bi komek hevalan re Rêxistina Bijîşkên Sînornenas ava dike. Hikûmeta Fransayê Dr. Yekta Uzunoğlu layiqê Bûrsa Enstitûya Pasteur dibîne. Dr. Yekta Uzunoğlu piştî 5 mehan pispor / îxtîsasê, bi nameyekî spasdariya xwe ji hikûmeta Fransayê re dişîne û bûrs û hemû derfetên ku hikûmeta Fransayê jê re dabûn lê vedigerîne û Dr. Yekta Uzunoğlu, tevî hevalên xwe yên Doktorên Sînonernenas diçe Kurdistana Îranê (Rojhilat), ji bo alîkariya şervanên Rojhilatê Kurdîstanê. Nexweşxaneyên sahra ava dike, dibistan bo ciwanên kurd li serê çîya vedike, dibe mamosteyên wan, li Kurdistana Rojhilat ji Qoturê ta Soma-Biradost di eniya şerê de wek peşmerge ciyê xwe digre.[11][12][13][14][15]

Dr. Yekta Uzunoğlu hemwelatiyê Tirkiyeyê bû. Ji ber parastina mafê mirovan û alîkariya însanî ya kurdan û mirovan di sala 1987ê de ji hemwelatiya Tirkiyeyê tê avêtin. Li Almanyayê xwediyê statûya penaberiyê ye. Di 1983an de Enstîtûya Kurdî ya Parîsê bi Kendal Nezan, Remzi Raşa û Yilmaz Guney re ava kiriye.[16] 1983 - 1988 avakar û rêveberiya Enstîtûya Kurdî ya Bonnê kiriye. Herwiha Dr. Yekta Uzunoğlu di dema xwendekariyê de mecbûr dimîne çend welatan biguherîne.[17] Li sala 1988 de cara yekem di dîroka Kurdîstanê de li Ewrûpayê li ser pelên kurt de li Monte Carlo de radyoya kurdî vekir û dest bi weşanên kurdî kir.[18]

Dr. Yekta Uzunoğlu, bi 10 zimanan bi awayekî herikî diaxive. Piştî têkçûyina komînîzmê vedigere Pragê. 1990î li Çekoslovakya 17 şîrketan ava dike[19][20]. Sala 1994an de dewleta kûr ya Çek û Tirk Dr. Yekta Uzunoğlu tûşî problem û arîşeyan dikin. Herwisa di sala 1994an de rastî êrîşên hemwelatiyên Tirkiyeyê tê. Li Çekoslovakyayê kesên hemwelatiyên Tirkiyeyê yên ku bi nasnameyên sexte dijîn êrîşî Dr. Yekta Uzunoğlu dikin. Ji vê êrîşê zindî difilite[21].[22][23]

Bi hevkariya kesên neqanûnî/illegal yên Tirk ji aliyê polîsên Çekê ve tevî 3 kurdên din tê girtin. Dr. Yekta Uzunoğlu ji 13ê îlona 1994an heta 1997an di zîndane da dimîne. Yek kurdekî bi navê Gafur Gökmen[24] [25][26]piêtê berdana xwe 32 salîyê xwe de diçe rehma xwedê ji ber ku di girtigehê de nexweş dikeve û nayê dermakirin, kurdê dinê bi navê Hacî Bulut di girtigehê de dîn dibe.[27][28][29][30][31]

Bi endamên Parlamentoya Kurd re bi u Birêvebirê Beşa Derve ya Serokê Komara Çek Hynek Kmoníček, 21.12.2015

Rêxistina Efûyê ya Navneteweyî (Amnesty International)[32] aşkere dike ku Dr. Yekta Uzunoğlu bi awayekî hiqûqî nehatîye dadmendkirin, nehatiye darizandin û careke din doza dadigehkirina wî ya hiqûqî dike[33][34] Di sala 2007an de Serokkomarê Çekyayê Vaclav Havel, xwediyê xelata Osakarê Zdeněk Svěrák û 160 şexsiyetên herî navdarên Komara Çek ji bo pîştevaniya têkoşîna Dr. Yekta Uzunoğlu dest bi greva birçîbûnê dikin, bi vê riyê êrîşên dewleta kûr a Çekya li ser Dr. Yekta Uzunoğlu ku berdewam e, protesto dikin.[35][36][37][38][39]

Tiştekî ku Dr. Yekta Uzunoğlu bê tawanbarkirin nayê ditîn û di 31ê tîrmeha 2007an de dosyeya Dr. Yekta Uzunoğlu paqij derdikeve. Dr. Yekta Uzunoğlu dema di zîndanê de ye, rastî gelek miameleyên xirab tê û zerarê dibîne. 56 dozên hiqûqî derbarê berpirsan de vedike. Dozên tazmînatê di sala 2010an de bi dawî dibin.[40]

Yekta Uzunoğlu di dîroka hiqûqa Komara Çekyayê de tazmînata herî mezin bi dest dixe. Yên ku komara dewleta kûr ya Çekya bi wî dane jiyandin, di pirtûka bi navê "Îfade" dinivsîne û pirtûk bi deh hezaran çap dibe û li zimanê almanî jî tê wergerandin û bi almanî jî çap dibe. Dr. Yekta Uzunoğlu di 21.01.2015an de di mala xwe da rastî êrîşa kuştinê hatiye. Lê bi zindî filîtiye. Kujer bi aliyê rêxistineke ku dixwazin Dr. Yekta Uzunoğlu bikujin ve hatiye organîzekirin. Doz hîna berdewam dike.[27]

Dr. Yekta Uzunoğlu hemwelatiyê Almanyayê ye. Bavê du keçan e, 3 zarokên wî hene. Li Pragê li Komara Çekya dijî. Wî bi tevahî 51 pirtûk bi zimanên cuda-cuda nivîsine, wergerandine û weşandine. Dr. Yekta Uzunoğlu 10 zimanan zane.[27]

Xelat[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Yekta Uzunoğlu bi Václav Havel re, 2006

Di sala 2006an de saziya herî navdar Harta 77 xeleta herî bi prestîj (Frantîsek Krîegel) ya Komara Çek ji destê serokomar Vaclav Havel bona cesaretê xwe li şerê hember bêedaletiyê, neheqîyê werdigire û dibe biyaniyê yekem li dîroka komara Çek de ku vê xelatê bi dest dixe.[41][42][43]

2017 Girtina Yekta Uzunoglu li Komara Çekî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Pişta êrişa DAIŞê di sala 2014 Dr. Yekta Uzunoglu hember vê êrişê disekine, alîkariya Kurdên Rojava dike, bi cîgirê komîsyona leşkerîya Parlamentoya Ewrûpî J. Stetina re diçe Kobanê û Nesrîn Abdullah (YPJ) tîne Komara Çek, dîsa di sala 2015an de dibe sedem ku serok Mesûd Barzanî tê Komara Çek û 20.12.2015 parlamenterên Kurdistanê tîne Komara Çek. Roja 21.01.2015 de sûcdarekî navdar Vaclav Faktor ku hemkarê polîsê Komara Çek e bi şev dikeve mala Dr. Yekta û dixwaze wî bikuje, polîs wî digre lê rojekî şûn de wî berdide.

Yekta Uzunoglu di 28ê nîsana 2017an de li Pragê bê sebeb tê girtin (li ser daxwaza Sefîrê tirk). Dotira rojê ew bi biryara dadgehê tê serbestkirin.[44] Li gorî xwe Uzunoğlu li ser daxwaza balyoza tirk li Prag ji alî polîsên ku bi wan re kar dikin hat girtin.[45] Dadgeha Ewlekariyê ya Komara Çek bi daxuyaniya 13ê sibata 2018an de, di binê vê pelê de hatiye belavkirin: III. ÚS 1920/17, bi devê kadî Prof. Dr. JUDr. Jan Filip CSc ragihand ku girtina Yekta Uzunoglu di 28ê çileya paşîna (2017) de dijî qanûna ewlekariyê bû û komara çek mahkûm kir.[46]

2019 - Biryara Dewleta Tirk bo girtina Dr. Yekta Uzunoglu[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Di 2015ê de li ser daxwaza Parlamenterê Parlamentoya Ewrûpa û cîgirê serokê komîsyona parastinê Parlamentoya Ewrûpa MEP Jaromir Stetina û Yekta Uzunoglu bi hev re çûne Bakurê Sûrîyê (Rojava) da ku li ser şerê dijî DAIŞê bo Parlamentoya Ewrûpa lêkolîn bikin. Piştî vegera xwe, Jaromîr Stetîna hem li ser rûpela xwe û hem jî li ser rûpela fermî ya Parlamentoya Ewrûpa çend wêneyan li gel şerwanên kurd ku li dijî DAÎŞê şer dikirin weşandiye.[47] Dr.Yekta Uzunoglu jî wan wêneyan bi destûra Jaromîr Stetina ser twîterê xwe de parve kiriye. Di çileya 2019an de li Tirkîye Yekta Uzunoglu ku biraziyê Dr. Yekta Uzunoglu ye tê girtin. Derdikeve holê ku Tirkîye ji sedema van wêneyan biryara girtina Dr. Yekta Uzunoglu daye û bi şaşî birazîyê wî berçav kirine ku navê wî jî Yekta Uzunoglu ye. Dr. Yekta Uzunoglu hemwelatîyê Almanyayê ye, çendan parlamenterên Alman, Jaromîr Stetina û parlamenterên din ya Parlamentoya Ewrûpa, PENa Kurd û gelek kesayetiyên navdarên Çek û Alman vê biryara dewleta Tirkan protesto kirin. Ew wêne ku bûye sedama bîryara girtina Dr. Yekta Uzunoglu ta roja îro jî li ser malpera resmî ya Parlamentoya Ewrûpî de zeliqandî ye û ji her kesî re vekiriye.[48][49][50]

Pirtûk[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • Yekta Geylanî : Siverek Kültür Gazetesi (Rojnameya Çandî ya Siweregê) - Bî Necati Siyahkan, 1970[51]
  • Yekta Geylanî : Ronahî - Kovar, 1971-1973[52]
  • Yekta Geylanî : Le Probleme Kurde - (Pirsa Kurdan) - Bî Prof. Joyce Blau, Zanîngeha Sorbonne - Prag, 1977
  • Yekta Geylanî : Îsa Diçe Qudisê - 1986[53]
  • Yekta Geylanî : Îsa Can Dide Mirîya -1986[54]
  • Yekta Geylanî : Yûnis - 1986[55]
  • Yekta Geylanî : Hey lê; Bi kurdî binivîsîne - 1985
  • Yekta Geylanî : Kovara Mizgîn 1983 / 1984 / 1985
  • Yekta Geylanî : Passion der Kurden (Cefayê Kurdan) - Zanîngeha Dortmundê û Enstîtuya Kurdî ya Bonnê çap kirin. Prof. Pfeipfer jî berpirsîyarê redaksîonê bû.- Bonn, 1984
  • Yekta Geylanî : Láska u Kurdů (Evîna Kurdan) - Li nav salên 1976-1979 de di çaêxana dizî ya Yekta Uzunoglu bi navê Ararat de li Prag hat weşandin. Nûsxeyê wan li pirtûkxana Libri Prohibri li Komara çekî de heye. Di vê pîrtokxane de tenê pîrtokên ku di dema komunîzmêde dizî hatine çap kirin hene.
  • Yekta Geylanî : Země Kurdů (Welatê Kurdan) - Li nav salên 1976-1979 de di çaêxana dizî ya Yekta Uzunoglu bi navê Ararat de li Prag hat weşandin. Nûsxeyê wan li pirtûkxana Libri Prohibri li Komara çekî de heye. Di vê pîrtokxane de tenê pîrtokên ku di dema komunîzmêde dizî hatine çap kirin hene.
  • Yekta Geylanî : Legenda o Kurdech (Destana Kurdan) -Li nav salên 1976-1979 de di çaêxana dizî ya Yekta Uzunoglu bi navê Ararat de li Prag hat weşandin. Nûsxeyê wan li pirtûkxana Libri Prohibri li Komara çekî de heye. Di vê pîrtokxane de tenê pîrtokên ku di dema komunîzmêde dizî hatine çap kirin hene.
  • Yekta Geylanî : Mehdi Zana Muss Gerettet Werden (Mehdî Zana Divê Were Azad Kirinê) - Bonn, 1982[56]
  • Yekta Geylanî : Der kulturelle Völkermord an den Kurden in der Türkei (Jenosîda Çandêyîya Kurdan li Tirkîye) - Bonn, 1982
  • Yekta Geylanî : Thomas Bois: Kurdische Volksdichtung (Helbestên Gelêrî yên Kurdan) - Kurdisches Institut - Bonn, 1985
  • Yekta Geylanî : Kurdische Musik (Musîka Kurdî) - Kurdisches Institut -ISBN 3-925519-02-5 - Bonn, 1985
  • Yekta Geylanî : Ferhenga Kurdî-Germenî û Germenî-Nurdence - 1987
  • Yekta Geylanî : D. N. MacKenzie: Kurdische Grammatik (Rêzimana Kurdî) - Xebatekê li ser berhemên Celadet Bedir Xan û Roger Lescott e. - Kurdisches Institut - Bonn, 1986
  • Yekta Uzunoglu : Kurdská Přísloví (Gotinên Pêşiyan yên Kurdî) - Yekta Uzunoglu ji zimanê kurdî wergerandîye zimanê çekî û di weşanxana xwe Merîdîan de daye weşandinê - Prag, 1993
  • Yekta Geylanî : Wenn Man ins Krankenhaus Musst (Gava ku Hûn Hewce ne ku Biçin Nexweşxanê) - ê nivîsandîye Yekta Geylanî ye - Weşanger jî Xaça Sor a Almanî û Enstîtûya Kurdî ya Bonnê ye , 1984[57]
  • Yekta Geylanî : Jinên Kurd li Almanya - Nivîskar û weşanvan : Dr. Yekta Uzunoglu, 1984
  • Yekta Geylanî : Plandayîna Malbatê - Bonn, 1985
  • Yekta Geylanî : Kurdish Music Anthology (Antolojiya Muzîka Kurdî) - 1984
  • Yekta Uzunoglu : The Destiny of M.Karataş – A Story of a Man in Exile (Qedera M.Karataş - Çîrokek mirovek li sirgûnê) - Bonn, 1985
  • Yekta Geylanî : Ein Kurde im Mahlwerk des Übergangs ; Ein Bericht aus Tschechien( Kurdekî li Nav Çarxên Dîrokê de ; Nûçekî ji Komara Çek) - Bi pêşgotinê Bernhard von Grünberg û bi pêşkêşvaniya František Janouch, 2007
  • Yekta Uzunoglu : Výpověd (Şahidî) - Akropolis - Prag, 2008[58]
  • Yekta Uzunoglu : Ekonomické Perspektivy ČR (Perspektîfên Aborî ya Komara Çek) - V. Klaus (serokvezîr), I. Kočárník ( wezîrê aborîyê), K. Dyba ( wezîrê sanayîyê), J. Zieleniec,(wezîrê karên derva), J. Lux ( wezîrê ziratê) -Dr.Yekta Uzunoglu - Weşanxane Meridian ku ya Yekta Uzunoglu bû - ISBN 80-901588-0-3- Prag, 1993
  • Yekta Uzunoglu : Islamistický Trojský Kůň v České Republice (Hespê Troyayê îslamîstan di Komara Çek de) -ISBN 978-80-906487-2-2, 2017
  • Yekta Uzunoglu : Qirîna Zindanan - Ev pîrtûk yekem pîrtûka Yekta Uzunoğlu ye ku li Tirkiyê hat weşandinê - Weşanxana Îzan, 2021
  • Yekta Uzunoglu : Apê Mûsa 100 Yaşında! (Mûsa Anter 100 salîya xwe de !) - Pîrtuk jîbîranîna Mûsa Anter e ku Dr. Yekta Uzunoğlu wî şexsen naskiribû û bi çendan kesayetên nasdarên Kurd re wî pîrtûkê nivîsandin. Weşanxana Aram - 2020
  • Yekta Uzunoglu : Bîranîn - Ev pirtûk yekem weşanê Dr.Yekta Uzunoglu'ye ku bi kurdî û li Tirkîye diweşîne. Weşanxana Sitav, 2021[59]
  • Necati Siyahkan : Nataşa - Pirtûka helbestvanê Kurd ê navdar rehmetî Necatî Sîtahkan cardin bi nivîsekî Dr.Yekta Uzunoglu. Weşanxana Îzan, 2021[60][61]
Wergerên Di Nav Zimanê Kurdî
  • Karel Čapek
    • R.U.R - Dema ku Yekta Uzunoglu di Zanîngeha Çarlsê li Prag pizijkîyê dixwen vê pîrtokê vegeran zimanê çekî û di çapxana xwe ya dîzî bi navê Ararat de çap kir.
    • The White Disease (Birîna Spî) - Dema ku Yekta Uzunoglu di Zanîngeha Çarlsê li Prag pizijkîyê dixwen vê pîrtokê vegeran zimanê çekî û di çapxana xwe ya dîzî bi navê Ararat de çap kir.
    • The Mother (Dayik) - Dema ku Yekta Uzunoglu di Zanîngeha Çarlsê li Prag pizijkîyê dixwen vê pîrtokê vegeran zimanê çekî û di çapxana xwe ya dîzî bi navê Ararat de çap kir.
    • 1974 -
  • Molière
    • The Forced Marriage (Zewaca Bê Dil) - Dema ku Yekta Uzunoglu di Zanîngeha Çarlsê li Prag pizijkîyê dixwen vê pîrtokê vegeran zimanê çekî û di çapxana xwe ya dîzî bi navê Ararat de çap kir.
    • 1979
  • Incîle Luqe -1985
  • Incîlê Marco - 1987
  • Genesis - Bonn, 1987
  • Exodus - Bonn, 1987
Wergerên Di Nav Zimanê Çekî

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. Uzunoglu, Yekta. "Jiyana Yekta Uzunoğlu". Yekta Uzunoglu (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 23 nîsan 2021.
  2. "Yekta Uzunoglu - Blog iDNES.cz". iDNES.cz. Roja wergirtinê: 27 nîsan 2021.
  3. "Oficiální blog Yekta Uzunoglu | Vaše Věc". vasevec.parlamentnilisty.cz. Roja wergirtinê: 27 nîsan 2021.
  4. Üzülmez, Müslüm (19 tîrmeh 2011). Yoldaş Koçero (bi tirkî). artcivic. ISBN 9786054513024.
  5. https://www.insanokur.org/uzunoglu-unutulmayacaktir-uzulmez/
  6. Uzunoglu -, -Yekta. "Statečný Pražan - Kurd: Tariq Aqrawi." Rukojmi.cz - Internetové noviny. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  7. "SERDEGIRTINA SEFARETXANEYA SWÊDÊ!". RiaTaza (bi îngilîzî). 9 gulan 2021. Roja wergirtinê: 2 hezîran 2021.
  8. Kopîkirina arşîvê, ji orîjînalê di 4 gulan 2019 de hat arşîvkirin, roja wergirtinê: 4 gulan 2019
  9. "Dr. Qasimlo, hevpeyvîn bi Dr. Yekta Uzunoglu re". Kurdish Institute (bi îngilîzî). 23 tebax 2007. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  10. "Serpêhatiyeke xeternek: Çapxaneya Araratê û xofa sîstema Komûnîst". RiaTaza (bi îngilîzî). 25 sibat 2019. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  11. "Yekta Uzunoğlu: Rojhilat'ın Yolunda - 2". Nerina Azad (bi tirkî). Ji orîjînalê di 4 gulan 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  12. "Yekta Uzunoğlu: Rojhılat'ın Yolunda - 1..." Nerina Azad (bi tirkî). Ji orîjînalê di 4 gulan 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  13. "Li ser rêya Rojhilat – 2 / Dr. Yekta UZUNOĞLU NİVÎSÎ". Mezopotamya24Haber.com (bi tirkî). 28 tîrmeh 2017. Ji orîjînalê di 4 gulan 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  14. "Lİ SER RÊYA ROJHİLAT – 1 / Dr. Yekta UZUNOĞLU NİVÎSÎ". Mezopotamya24Haber.com (bi tirkî). 24 tîrmeh 2017. Ji orîjînalê di 4 gulan 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  15. "Yekta Uzunoglu". alchetron.com. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  16. Kurdologie, Österreichische Gesellschaft zur Förderung der; Studien, Europäisches Zentrum für kurdische; Schmidinger, Thomas; Hennerbichler, Ferdinand; Six-Hohenbalken, Maria Anna; Osztovics, Christoph (22 gulan 2015). Wiener Jahrbuch für Kurdische Studien (Ausgabe 2/2014): Schwerpunkt: Die Geschichte von kurdischen Studien und Kurdologie. Nationale Methodologien und transnationale Verflechtungen (bi elmanî). BoD – Books on Demand. ISBN 9783944690322.
  17. Bauer, Antje (13 tîrmeh 1987). "Türkische Fundamentalisten machen mobil". Die Tageszeitung: taz (bi elmanî). r. 5. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  18. "Bi kurtî çîroka Radyoya Monte Carlo şaxa Kurdî". RiaTaza (bi îngilîzî). 28 nîsan 2019. Roja wergirtinê: 3 gulan 2019.
  19. "Yekta Uzunoglu ⇒ Obchodní rejstřík | Peníze.cz". rejstrik.penize.cz. Roja wergirtinê: 27 nîsan 2021.
  20. "MUDr. Yekta Uzunoglu, Diazova 305 v obchodním rejstříku". Podnikatel.cz (bi çekî). Roja wergirtinê: 27 nîsan 2021.
  21. "Yekta Uzunoglu: případ, o který už nikdo nestojí". iDNES.cz. 24 tebax 2006. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  22. Olšer -, -Břetislav. "MUDr. Uzunoglu má za sebou děsivé zážitky s českou justicí; jako nevinný". Rukojmi.cz - Internetové noviny. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  23. "Çeklerden 2 milyar euro istiyor". MİLLİYET HABER - TÜRKİYE'NİN HABER SİTESİ. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  24. "Mazlum Kürt Gafur'un Haykıran Kanı… | Edebiyat Bahçesi". edebiyatbahcesi.net. Roja wergirtinê: 2 hezîran 2021.
  25. "Yekta Uzunoğlu: Xwîna Ku Dıqîre..." Nerina Azad (bi tirkî). Roja wergirtinê: 2 hezîran 2021.
  26. "Lidská etika a ti kteří způsobili smrt Kurda Gökmena ! část 1 - Blog iDNES.cz". iDNES.cz. Roja wergirtinê: 2 hezîran 2021.
  27. a b c Uzunoglu, Yekta. "Životopis Yekta Uzunoglu". Yekta Uzunoglu (bi çekî). Roja wergirtinê: 8 nîsan 2019.
  28. Uzunoglu -, -Yekta. "Lidská etika a ti kteří způsobili smrt Kurda Gökmena ! část 2". Rukojmi.cz - Internetové noviny. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  29. "XWÎNA KU DIQÎRE..." RiaTaza (bi îngilîzî). 13 sibat 2019. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  30. "Nous accusons …". Kurdish Institute (bi îngilîzî). 23 tebax 2007. Ji orîjînalê di 11 tebax 2020 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  31. "Mazlum Kürt Gafur'un Haykıran Kanı… | Edebiyat Bahçesi". edebiyatbahcesi.net. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  32. (PDF) https://web.archive.org/web/20200304121058/https://www.amnesty.org/download/Documents/64000/eur710012007en.pdf. Ji orîjînalê (PDF) di 4 adar 2020 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 2 hezîran 2021. Parametreya |title= tine ye yan vala ye (alîkarî)
  33. "AI MÁ OBAVY O SPRAVEDLIVÝ PRŮBĚH PROCESU MUDR. UZUNOGLUA".
  34. Kopîkirina arşîvê, ji orîjînalê di 11 tebax 2020 de hat arşîvkirin, roja wergirtinê: 3 hezîran 2017
  35. "Kurdský lékař Uzunoglu ukončil po 11 dnech hladovku". tn.nova.cz (bi çekî). 25 adar 2007. Ji orîjînalê di 4 gulan 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  36. a.s, Economia (22 adar 2007). "Havel bude symbolicky držet hladovku za Uzunoglua". Hospodářské noviny (bi çekî). Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  37. týdeník, Katolický. "Otřesné svědectví kurdského lékaře". Katolický Týdeník (bi çekî). Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  38. webmaster@tyden.cz, TYDEN, www tyden cz, e-mail: (22 adar 2007). "Havel hladoví na podporu Uzunoglua". TÝDEN.cz (bi çekî). Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.CS1 maint: extra punctuation (link)
  39. "Havel bude hladovět za kurdského lékaře | Domov". Lidovky.cz (bi çekî). 22 adar 2007. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  40. "Kurdové a Kurdistán - dokumenty". kurdove.ecn.cz. Roja wergirtinê: 8 nîsan 2019. no-break space character in |title= at position 8 (alîkarî)
  41. "Nadace Charty 77 vyhlašuje Cenu Františka Kriegla". Ekolist.cz. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  42. "Laureátem ceny Františka Kriegla se stal Yekta Uzunoglu". Radio Praha (bi çekî). Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  43. "BÛYEREKE DÎROKÎ LI PRAGA PAYTEXT". www.pen-kurd.org. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.[Girêdan daimî miriye]
  44. Sputnik. "Dr Yekta Uzunoglu li Çekyayê hat girtin". krd.sputniknews.com. Roja wergirtinê: 1 tîrmeh 2018.
  45. http://www.kurdistana-bakur.com/modules.php?name=News&file=article&sid=9245
  46. "Program jednání soudu - Ústavní soud". www.usoud.cz (bi çekî). Ji orîjînalê di 23 nîsan 2019 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 27 nîsan 2018.
  47. "Štĕtina visit to Kobani".
  48. David, Vystavil Ivan. "Turecko zneužívá institut Interpolu k pronásledování novinářů a spisovatelů v zahraničí kritických k Turecku". Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  49. "Stanovisko Amnesty International: Turecká republika – MUDr. Yekta Uzunoglu | Vlastenecké noviny" (bi çekî). Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  50. "Amnesty International: Problematická situace v Turecku a Yekta Uzunoglu | 12. 4. 2019". Britské listy (bi îngilîzî). 12 nîsan 2019. Roja wergirtinê: 4 gulan 2019.
  51. "Yekta Uzunoglu - Vyd. - publ. čin". web.archive.org. 18 sibat 2012. Roja wergirtinê: 23 nîsan 2021.
  52. Uzunoglu, Yekta. "Vydavatelská a publicistická činnost". Yekta Uzunoglu (bi çekî). Roja wergirtinê: 23 nîsan 2021.
  53. "Îsa Diçe Qudisê".
  54. "Îsa can dide mirîya".
  55. "Yûnis".
  56. Uzunoglu, Yekta. "09-1982 - MEHDI ZANA MUSS GERETTET WERDEN". Yekta Uzunoglu (bi elmanî). Roja wergirtinê: 14 nîsan 2019.
  57. "Yekta Uzunoglu - Vyd. - publ. čin". web.archive.org. 18 sibat 2012. Roja wergirtinê: 23 nîsan 2021.
  58. "SKC - Úplné zobrazení záznamu". aleph.nkp.cz. Roja wergirtinê: 23 nîsan 2021.
  59. "2 Best Bîranîn images in 2021". Pinterest (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 1 gulan 2021.
  60. "NATAŞA - Necati Siyahkan". Pinterest (bi îngilîzî). Roja wergirtinê: 1 gulan 2021.
  61. "Yekta Uzunoğlu: Sembola Esaleta Kurd: Necatî Sıyahkan". Nerina Azad (bi tirkî). Roja wergirtinê: 4 hezîran 2021.
  62. "SKC - Úplné zobrazení záznamu". aleph.nkp.cz. Roja wergirtinê: 23 nîsan 2021.