Birik

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Birik (zer)

Rehik , birik[1] an eseb (îng: nerve), yekîniyeke binyatiye ji pir şaneyên rehikan peyda dibe di sîstema rehikan (birikan) di laşê mirov, bi taybetî, ku seh yan his di beşên bedenê de ji mêjî transport dike. Bi riyê reh yan nerv mirov, ajal û caneweran bi êşê û sehkirinên din dihise.

Şayes û erka rehikan[biguherîne]

Rehika kelexê ku bi pevguhastina infermasyonê (agadariyê) dirabe. Du texlîtên şanikên nervî hene. Nervê navendî yê laşê gewr, ku ew jî mêjî ye. şaneyên rehikî yên din laşê sipî, ku ew jî ra ne.

Hemû endamên û tevayiya laşê mirovî aloz ji her çar texlîtên kelexan bi hev re çêdibe. Karûbarê organan jî pir aloz e. Pir organ bi hev re kardikin û sîstêmeke organî çêdikin. Koma hemû endaman an organan bi hev re organizmê mirov, yan jî laşê mirovî çêdikin, yê ku tevlî aloziya xweyî herî mezin, dîse yekîtiyeke necêkirî bi dinya dora xwe re çêdike. Koma hemû parçeyên laşê mirov û bertekiya (reaksyon) wan, ya zû bi guhertina dinya hawîrdorî xwe ve, bi du sîstêman tê ajotin. Sîstêma pêşî kevnare ye û ew hêdî hêdî kardike. Ew jî bi taybetî bi afirandina hin hormonan pêktê. Sîstêma din nûtir e û zû kardike. Ew jî bi mêjî, ra û hesteyan (hesteyê dîtinê, bihîstinê, hingavtinê, behnkirinê û çeştinê) pêk tê.

Anatomiya rehikan[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. Hüseyin Bektaş (2004)

Girêdanên derve[biguherîne]

Wîkîferheng Wîkîferheng: rehik – Wate, Etîmolojî, Hevwate, Werger