Here naverokê

Xwarîn

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Kurdiya başûrî hat beralîkirin)
Xwarîn
کوردی خوارین, Kurdî
Welatên lê tê axaftin  Îran
 Îraq
Herêm  Kurdistan
Axiverên zimanê zikmakî 4 milyon heya 6 milyon bi Feylî, Kelhurî û Lekî diaxiwin
Malbata zimanî Zimanên hind û ewropî
Awayên kevn
Kodên zimanî
ISO 639-3 sdh

Nexşeya Zaraveyên Kurdiya Xwarîn

Xwarîn yan jî Kurdiya başûrî yek ji zaravên zimanê kurdî ye.

Kurdiya xwarîn

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Kurdiya Başûrî (Xwarîn) yek ji tayên zimanê Kurdî ye ku zêdetir nêzî Kurdiya Navîn an Soranî ye. Ji ber ku Kurdiya Xwarîn ketiye navbera Farisî, Lurî, Soranî û Goranî (Hewramî) taybetmendiyên xwe hene. Herwiha li gor ol û ayîn jî zêdetir Kurdên Yarsan û şî'e bi devokên Xwarîn diaxvin. Îro zêdetir ji çar milyon kes bi Kurdiya Xwarîn diaxivin.

Devokên kurdiya xwarîn

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Belavbûyîna kurdiya xwarîn

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Kurdiya jêrîn bêhtir li parêzgehên Kirmaşan û Îlamê tê axaftin. Li rojhilata Kurdistanê heremên Lekistan li parêzgeha Luristan û Bîcar li parêzgeha Sine jî jêrînaxiv in. Herweha ji Xaneqîn berev jêr de hevsînor digel parêzgehên Kirmaşan û Îlamê kurdiya jêrîn tê bikaranîn. Li Bakûrê Kurdistanê û Tirkyeyê jî li çend deveran devoka şêxbizinî tê axafitin.

Kurdiya xwarîn bi zaravayên kurdî yên din re

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]
Xwarîn Soranî Kurmancî Zazakî Hewramî
Mi, Min Min Ez, Min Ez Amin, Min
Ti, To To Tu, te Ti, To To, Etû, Tû
(Mi) kem Min dekem Ez dikim Ez kenu Amin/Min mekerû
Mi çim Min deçim Ez diçim Ez Şonu Min milû
Fire, Firye Zor Pir, Gelek, Zaf Zaf fira
Wit Got/Wit Got Vat Wat/vat
Êrenge, Êse, Heême Êsta Niha, Vêsta, Nika Nika îse
Hat- Hat- Hat- ame- ame-
Deng Bang, Deng Deng Veng Deng
Gewra, Qeü, Gep Gewre Gewre, Gir, Mezin Pîl Gore
Wa Ba Ba Va Va/Wa
Waran Baran Baran Varan Waran
Xeraw, Xiraw, Gen Xirap Xirab/genî Xirab Xiraw

Mijarên têkildar

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]